Steun voor afluisterwet, oppositie blijft ongerust

Inlichtingendiensten

Een Kamermeerderheid is voor het op grote schaal kunnen aftappen van internetverkeer. Maar waar ligt de grens?

Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) en minister Hennis (Defensie, VVD) woensdag tijdens het debat. Foto ANP / Bart Maat

Een brede meerderheid van de Tweede Kamer steunt een wet die regelt dat de geheime diensten op grote schaal internetverkeer mogen onderscheppen. Dat bleek woensdag na een tien uur durend debat.

Naast de coalitiepartijen VVD en PvdA, zijn het CDA en de SGP positief. De PVV en de ChristenUnie steunen de wet waarschijnlijk ook. „Misschien geven wij vandaag de dag de voorkeur aan veiligheid”, zei CDA-Kamerlid Mustafa Amhaouch „en ietsjes minder aan privacy”.

Kamerdebatten over de geheime diensten zijn altijd ingewikkeld. Want ook de leden van de Tweede Kamer weten niet precies wat de AIVD en de militaire dienst MIVD doen. De vraag die boven dit debat hing: hoe gaat dat grootschalige tappen eruit zien? Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) geeft altijd hetzelfde voorbeeld: de AIVD kan een maand lang al het internetverkeer tussen Nederland en Syrië in de gaten houden „om Syriëgangers te identificeren”.

Vrees voor ‘sleepnet’ bij oppositie

Oppositiepartijen vrezen grotere gevolgen. SP, D66 en GroenLinks spreken van een ‘sleepnet’ waar allerlei gegevens van onschuldige burgers in terechtkomen. Plasterk garandeerde dat de AIVD geen toestemming zal krijgen om complete woonwijken af te tappen. „Dat is niet proportioneel.” Waar ligt dan de grens, vroegen Kamerleden. En waarom legt Plasterk die grens niet beter vast? Kees Verhoeven (D66): „De minister bezweert dit niet te willen, maar wil hij dat niet vastleggen in de wet?”

Plasterk wil daar niet aan, omdat hij dan een grijs gebied betreedt. „Wat als het dan niet om een hele, maar om een halve wijk gaat, of een portiek? Je holt de
wet uit als je nu al dat kader gaat stellen.”

Ook de toezichthouder op de geheime diensten, de CTIVD, zegt in een advies dat de wet concreter moet. Er moet duidelijker in staan dat onnodige gegevens direct vernietigd worden.

Verhoeven deed een wijzigingsvoorstel om de wet concreter te maken. Maar dat krijgt niet genoeg steun. PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt kwam wel met een motie waarin de Tweede Kamer zegt dat de diensten „zo gericht mogelijk” moeten werken.

Aan het einde van het debat, tegen middernacht, vroeg Plasterk om vertrouwen. Ja, het is een „worsteling” dat de diensten in het geheim moeten werken, zei hij. Maar zij willen alleen maar „ons land veilig houden” en hebben geen „sinister achterliggend doel”. „Dat moest mij even van het hart.”