‘Minder controle van belastingaangifte bedrijven’

Betrokken inspecteurs vrezen dat de Nederlandse staatskas steeds meer belasting misloopt, blijkt uit onderzoek dat Trouw gepubliceerd heeft.

Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes (M) overlegt met Directeur-Generaal Belastingdienst Jaap Uijlenbroek (L) afgelopen donderdag. Foto Jerry Lampen / ANP

De Belastingdienst controleert de aangifte van bedrijven steeds minder. Dat meldt Trouw woensdag op basis van een onderzoek uitgevoerd door het journalistieke onderzoeksplatform Investico.

De beoogde tijdsbesparing zorgt ervoor ervoor dat de Nederlandse staatskas steeds meer belasting misloopt, vrezen betrokken inspecteurs. De fiscus controleert bij bijna een kwart van alle grote ondernemingen de aangifte nauwelijks meer.

In 2015 keek de Belastingdienst nog naar de boekhouding van 26.000 bedrijven. Dat zijn 12.000 aangiften minder dan het jaar ervoor, en 58.000 minder dan in 1996. Het aantal boekenonderzoeken is daarmee in tien jaar tijd met 70 procent afgenomen.

Horizontaal toezicht

Sinds 2005 experimenteert de Belastingdienst met een systeem van ‘horizontaal toezicht’. Wanneer bedrijven hun administratie op orde hebben en de fiscus meer informatie geven dan gebruikelijk, kunnen zij ervoor kiezen om minder gecontroleerd te worden.

Steeds meer bedrijven maken hier gebruik van. Sinds 2012 is het aantal toegenomen van zo’n 1.620 tot 2.000 grotere ondernemingen, en van 87.000 midden- en kleinbedrijven tot 113.000.

De Belastingdienst hoopte hiermee personeel en tijd te besparen, maar de vakbond FNV liet jaren geleden al weten dat ze de werkdruk van belastingambtenaren sinds de invoering van het systeem alleen maar zagen toenemen. De tijd die ambtenaren vroeger namen voor de controle van aangiften gebruiken ze nu voor overleg met bedrijven over systeem van horizontaal toezicht.

Vertrouwen

De fiscus geeft zelf ook toe dat de tijdsbesparing niet gelukt is, maar verwacht niet dat de overheid geld misloopt. In een reactie in Trouw zegt de Belastingdienst meer vertrouwen te willen geven aan Nederlandse bedrijven, en “dankzij overleg zullen bedrijven het standpunt van de Belastingdienst eerder accepteren”.

Het is niet vast te stellen in hoeverre de overheid nu geld misloopt. Tot 2008 schatte het Ministerie van Financiën nog hoeveel midden- en kleinbedrijven hun belasting niet betaalden. Sinds de invoering van horizontaal toezicht is het ministerie hiermee opgehouden.

De Belastingdienst heeft de afgelopen weken behoorlijk wat kritiek geïncasseerd. Onlangs concludeerde een rapport in opdracht van van staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) dat de reorganisatie van de fiscus de continuïteit van de belastinginning in gevaar bracht. Een riante vertrekregeling om ruimte te geven voor jonger personeel had niet het beoogde resultaat behaald. Met een gemiddelde leeftijd van 53 jaar zou het personeelsbeleid nog altijd ´onderontwikkeld´ zijn.

Donderdag debatteert de Kamer al over de belastingdienst naar aanleiding van een uitzending van het televisieprogramma Zembla vorige week. Daaruit bleek dat het autorisatiesysteem van de Broedkamer, een data-analyseafdeling van de Belastingdienst, tussen 2013 en 2016 niet op orde was.

Naar verwachting zal het falen van horizontaal toezicht ook besproken worden in de Kamer donderdag .