Kunstrovers verzorgen Van Gogh

Kunstroof

Met de terugkomst van twee in 2002 gestolen Van Goghs, zijn er nog maar twee schilderijen van Van Gogh zoek.

Met een glimlachje constateert de kunstroofkenner Lynda Albertson dat kunstminnend Napels een cadeautje heeft gekregen van twee Nederlandse kunstdieven. In september 2002 stalen ze twee schilderijen uit het Van Gogh Museum in Amsterdam, Zeegezicht bij Scheveningen (1882) en Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen (1884/85). Afgelopen september vond de Italiaanse politie beide werken terug in een huis waar de ouders van een voortvluchtige drugsbaron wonen.

Afgelopen maandag werden ze gepresenteerd in het Museo di Capodimonte, Napels. Daar zijn ze twintig dagen te bezichtigen. Daarna gaan ze terug naar Amsterdam.

Net als het grote publiek, houden kunstrovers van Van Gogh. De Amerikaanse Albertson is het nagegaan. Sinds 1937 zijn al veertien keer werken van Van Gogh gestolen, een keer zelfs twintig tegelijk. Opvallend is dat het bijna altijd goed afloopt. Van de in totaal 36 Van Goghs die op enig moment werden ontvreemd, zijn er nu nog slechts twee zoek: een vaas met klaprozen, uit 1887, en De geliefden, ook wel ‘Tuin van de dichter IV’ genoemd, uit 1888.

De vaas met bloemen verdween in 1977 uit het Mohamed Mahmoud Khalil Museum in Kairo, kwam terug, om in 2010 opnieuw uit dat museum te worden gestolen. Het andere werk werd in 1937 door nazi’s in beslag genomen als ‘ontaarde kunst’ en belandde daarna in bezit van Hermann Göring, waarop het spoor doodloopt. Pijnlijk is dat er slechts een slechte zwart-witfoto van bestaat. Maar gelukkig maakte de meester een schets ervan, in een brief aan broer Theo.

Nog gelukkiger is dat de in Amsterdam gestolen Van Goghs niet zijn vernietigd. Want dat is het grootste gevaar dat gestolen kunst loopt: destructie door in paniek geraakte boeven. Neem de acht werken die in 2012 uit de Kunsthal werden gejat. De moeder van een Roemeense dief verbrandde ze. En vorige week nog, in Parijs. Huilend vertelde ene Yonathan Birn aan de rechter dat hij vijf, in 2010 gestolen meesterwerken heeft verfrommeld en in de vuilnisbak gegooid. „Ik maakte de grootste fout van mijn leven.” Het gaat om werken van kunstenaars als Picasso, Matisse en Leger. Totale waarde: minstens 100 miljoen euro.

Eén hoop: zijn handlangers, onder wie een beruchte kunstdief met de bijnaam ‘spider-man’, geloven zijn verhaal niet. Zij verklaarden tegenover dezelfde rechter dat Birn „te slim” is voor zo’n actie. Hij zou de werken al hebben verkocht.