Geduld Timmermans met landen die vluchtelingen weigeren raakt op

In september 2015 beloofden EU-landen vluchtelingen over te nemen uit Griekenland en Italië. Ondertussen zijn de omstandigheden in Griekse vluchtelingenkampen erbarmelijk, maar veel ‘relocatie’ van vluchtelingen vindt nog niet plaats.

Foto Olivier Hoslet/EPA

Het geduld van de Europese Commissie met EU-landen die geen of te weinig vluchtelingen opnemen, begint op te raken. Mogelijk wordt in maart gekeken of het nodig is om ‘inbreukprocedures’ te beginnen tegen deze lidstaten.

Frans Timmermans, de nummer twee van de Commissie, vindt het daar nu nog te vroeg voor, zei hij woensdag in Brussel.

„In dit stadium hoop ik nog dat we landen kunnen overtuigen.”

Volgende maand komt het intussen tiende voortgangsrapport uit over de hervestiging van vluchtelingen vanuit Italië en Griekenland. „Voor mij persoonlijk is dat het moment om conclusies te trekken over vervolgstappen.”

Woensdag presenteerde Timmermans het negende rapport en het beeld dat hieruit oprijst is opnieuw niet fraai. Vier landen (Oostenrijk, Denemarken, Polen, Hongarije) hebben sinds eind 2015 nog geen enkele vluchteling opgenomen. Slowakije en Tsjechië hebben respectievelijk 9 en 12 mensen verwelkomd. In totaal hebben 12.000 mensen een nieuw onderkomen gevonden, zeven procent van wat destijds is afgesproken.

Zelf besloten tot ‘relocaties’

In september 2015 besloten EU-lidstaten zelf tot de extra ‘relocaties’. De Commissie benadrukt dat zij daarmee een wettelijke verplichting zijn aangegaan. Tsjechië, Hongarije, Roemenië en Slowakije stemden destijds tegen het besluit, Polen was vóór. Nederland nam 939 vluchtelingen uit Griekenland over en 422 uit Italië. De situatie op de Griekse eilanden is intussen schrijnend. „Ik hoor lidstaten zeggen hoe erg ze dat vinden”, zegt Timmermans.

„Maar als je dat vindt dan is relocatie bij uitstek het middel om er iets aan te doen.”

NRC deed zaterdag verslag uit twee kampen op Lesbos, waar mensen in de striemende kou het verloop van hun asielprocedure moeten afwachten. In een reactie noemt Amnesty International Nederland de situatie „onvoorstelbaar, dieptriest en schandalig”. Volgens Timmermans moeten lidstaten elkaar veel meer de maat nemen en heeft het weinig zin om steeds naar de Europese Commissie te kijken. Die is afhankelijk van de medewerking van lidstaten.

„In deze tijden hebben we politieke moed nodig”, zegt Timmermans. Als lidstaten hun wettelijke verplichtingen en „het humanisme dat aan de basis van de EU ligt” laten varen, dan verliezen ze „hun ziel”.