Amsterdamse ombudsman verzuimt neveninkomsten op te geven

Na vragen van NRC meldt Arre Zuurmond zijn neveninkomsten alsnog bij het presidium van de gemeenteraad.

Arre Zuurmond (zittend) in 2013 bij zijn aantreden als gemeentelijk ombudsman in Amsterdam. Foto Maarten Brante/ANP

De ombudsman Metropool Amsterdam heeft verzuimd neveninkomsten uit 2016 op te geven aan de gemeenteraad. Hij is verplicht nevenfuncties, -activiteiten en -inkomsten te melden. Het gaat om honoraria voor optredens tijdens een inspiratiemiddag, vier opleidingen en een masterclass.

Arre Zuurmond is de ombudsman voor Amsterdam en omstreken; bij hem kunnen in totaal 1,25 miljoen inwoners van Amsterdam, maar ook Almere, Diemen, Landsmeer, Waterland en Zaanstad in laatste instantie terecht met een klacht over de lokale overheid. Daarnaast geeft hij naar eigen zeggen „dertig, veertig, vijftig lezingen op jaarbasis”. Voor sommige van die optredens laat hij zich betalen. „Ook daar heb ik een eigen, vrij simpele regel voor. Als alle partijen worden betaald en het is buiten diensttijd, dan betalen ze mij ook.”

Lees ook het interview met Arre Zuurmond: De belangen van de Amsterdamse ombudsman

Na vragen van NRC, legde Zuurmond alsnog de honoraria van die betaalde optredens voor aan het presidium van de Amsterdamse gemeenteraad, de instantie die hem in 2013 selecteerde. Het presidium schrijft aan NRC dat de gemeentewet de ombudsman verbiedt „om naast zijn functie andere betrekkingen te vervullen die twijfel kunnen doen rijzen over zijn onpartijdigheid en onafhankelijkheid als ombudsman of van het vertrouwen daarin. Dit betekent dat het aanvaarden van een betrekking of opdracht ongewenst is indien daardoor het vertrouwen in de onpartijdigheid en onafhankelijkheid in de ombudsman wordt aangetast. Het onderscheid diensttijd en buiten diensttijd doet daarbij niet ter zake.”

Het presidium onderstreept: „Het is belangrijk dat we een onafhankelijke en onpartijdige ombudsman hebben. Deze nevenactiviteiten zijn op zichzelf geen reden om hieraan te twijfelen.”

‘Retraite’ met voormalig collega’s

Zuurmond, afgelopen jaar uitgeroepen tot Overheidsmanager van het Jaar, heeft als ombudsman in Amsterdam een zeer goede pers. Hij hanteert onorthodoxe methoden om onbehoorlijkheden in het openbaar bestuur bloot te leggen. Hij bleef bijvoorbeeld logeren bij een bewoner van het Leidseplein om aan den lijve de overlast op straat te ondervinden.

Uit onderzoek door NRC blijkt dat Zuurmond bij zijn nevenactiviteiten dicht tegen zijn voormalige werkkringen aan schuurt. Zo gaat hij jaarlijks op ‘retraite’ met zijn voormalige collega’s van de Kafkabrigade, een consultancybedrijf. Daarbij wordt „gereflecteerd op missie en methoden” van het bedrijf. Zuurmond bezit nog altijd aandelen van zijn oude bedrijf, zij het dat die op aandringen van het presidium van de gemeenteraad van Amsterdam in een stichting administratiekantoor zijn ondergebracht. „Doel hiervan is dat de ombudsman geen enkele inmenging kan hebben met de (exploitatie-)activiteiten van de Kafkabrigade”, schrijft het presidium van de gemeenteraad op vragen van deze krant. „Het presidium heeft er vertrouwen in dat hij hier op gepaste wijze invulling aan geeft.”

Gevraagd naar de redenen dat hij dicht op zijn netwerk blijft, zegt Zuurmond „Ik ben voor zes jaar benoemd als ombudsman. Ik moet dus mijn oude vak onderhouden, want over zes jaar wil ik niet werkloos zijn. Dat is ook een heel belangrijke reden om die verbindingen te houden. Ik zal wel moeten, los van dat ik het leuk vind.”