Nederlands kunstwerk wordt Russische internethit

Internetkunst

De nieuwste Russische internethit heet Zjdoen, een wat gedrochtelijk fantasiewezen met de kop van een zeeolifant. Zjdoen is Nederlands.

Tot vorige week leidde Homunculus loxodontus, een kunstwerk van Margriet van Breevoort (1990), een rustig leven in het LUMC in Leiden, waar hij bezoekers gezelschap houdt bij het wachten. Van Breevoort maakte het werk als deel van een project speciaal voor het ziekenhuis, waar het deze zomer te bewonderen was op de tentoonstelling Beelden in Leiden. Daarna wilde het ziekenhuis het werk graag behouden.

Toen een Russische medewerker van het ziekenhuis foto’s op een populaire site zette, bleek dat ze in Rusland wel raad weten met rustig wachten op je beurt.

In een mum van tijd dook Zjdoen (een verwijzing naar het Russische woord voor ‘wachten’) overal op: wachtend op het postkantoor, wachtend op Windows-updates, wachtend op de lente – steeds geduldig en vol goede moed, de handen over elkaar, met een opgewekte blik. Onder andere via Twitter en de Russische Facebook, genaamd VKontakte, verspreidde het beeld zich over het net.

Zjdoen werd zelfs zo’n begrip dat het officiële twitteraccount van de Moskouse metro de figuur gebruikte. De nieuwe wagons laten nog maar even op zich wachten, tweette de organisatie.

Het succes ontging kunstenaar Van Breevoort niet. „Ik kreeg opeens heel veel Russische volgers op Instagram”, vertelt ze. Al snel werd haar duidelijk wat de oorzaak van dat fenomeen was. Inmiddels staat ook haar Facebook roodgloeiend en krijgt ze veel interviewverzoeken van Russische media.

Zo voegt Van Breevoort aan de lange geschiedenis van culturele uitwisselingen tussen Nederland en Rusland een nieuw hoofdstuk toe met haar kunstwerk.

Van Breevoort: „Ik vind het hartstikke leuk. Maar het is wel overweldigend.”

Zo lijkt het er op dat verschillende bedrijven in Rusland bijvoorbeeld T-shirts willen gaan verkopen met Zjdoen.

Maar Van Breevoort hebben ze nog niet om toestemming gevraagd. „Ik heb al wel met een expert gesproken over auteursrecht, maar het is lastig om mensen te vinden die ook iets weten over het recht in Rusland.”

Voorlopig is de zaak-Zjdoen dus nog niet af. De medewerker van het LUMC die de foto’s op het internet zette heeft inmiddels wel contact gehad met Van Breevoort. „Ze stuurde me een berichtje op Facebook, waarin ze zich bijna verontschuldigde voor het de overmatige aandacht die ik plots kreeg.”

Parodiefoto’s op nrch.nl/5n3b