Tom Brady werd de beste keuze die een team ooit maakte

New England Patriots Met zijn vijfde Super Bowl-titel kan niemand onder Tom Brady uit als beste quarterback ooit in het American football.

Tom Brady houdt zijn vijfde Super Bowl-trofee omhoog na de winst tegen de Atlanta Falcons. Foto Timothy A. Clary/AFP

Achteraf is het lachen om die ene schlemielige foto van een 22-jarige Tom Brady. Ontbloot bovenlijf, zijn handen wat ongemakkelijk langs zijn lichaam. Veel te grote grijze sportbroek die hij net iets te hoog had opgetrokken. Heel afgetraind kon je hem niet noemen, een klein beetje buikvet hing over de broekrand. Zijn ogen leken een te korte nacht te verraden en zijn haar zat alsof hij verkeerd op zijn kussen had gelegen. ‘QB 01’ stond er naast hem op een bord, quarterback één. Brady, T. Michigan. Lengte: 6 foot 4 en een beetje, 1 meter 93. Gewicht: 211 pond, ruim 95 kilo. Deze jongen moest de grote American-footballteams in de Verenigde Staten er dan van gaan overtuigen dat ze hem moesten hebben.

Tom Brady was nooit een groot talent geweest. Op zijn middelbare school viel hij niet erg op als quarterback. Hij was eigenlijk beter in honkbal, zelfs zo goed dat hij door de Montreal Expos werd geselecteerd toen hij zijn school nog niet had afgemaakt. Maar nee, hij wilde football spelen. Zijn jaren als quarterback op de University of Michigan waren goed, maar ook niet bijster indrukwekkend. Toen volgde de roemruchte NFL Combine waar die foto genomen werd, het trainingskamp waar elke speler hoopt een team te verleiden. Brady kon niet hoog springen, hij kon al helemaal niet hard rennen. Zijn sprintje van 40 yards (36,5 meter) duurde iets meer dan vijf seconden, maar het leek een eeuwigheid.

Brady werd pas in de zesde ronde, als 199ste gekozen in de jaarlijkse draft, door de New England Patriots. Eigenaar Robert Kraft herinnerde zich enkele jaren terug nog wat Brady tijdens hun eerste ontmoeting had gezegd: „Ik ben de beste keuze die deze organisatie ooit heeft gemaakt.”

Nu de beste ooit

Zondagnacht stond Brady op zijn 39ste voor de vijfde keer op het podium na een Super Bowl om de Vince Lombardi-trofee omhoog te houden, na een historische comeback tegen de Atlanta Falcons. Voor de vierde keer deed hij dat als beste speler van de wedstrijd. Nooit won er een quarterback meer titels. Zelfs de grootste spelers van andere generaties die nog twijfelden, zijn er nu vrijwel allemaal uit: Tom Brady is de beste die de grootste sport van Amerika ooit heeft gehad.

In zijn eerste seizoen was Brady onder coach Bill Belichick nog de derde back-up. Logisch ook wel, hij was niet bepaald binnengehaald als de profeet die van de Patriots een ontzagwekkende en genadeloze footballmachine zou maken. Toen een seizoen later eerste keus Drew Bledsoe in een wedstrijd een klap zo hard kreeg dat hij interne bloedingen had, kreeg Brady – inmiddels tweede man – toch al een kans. Hij speelde dusdanig goed, dat Belichick voor hem koos zelfs toen Bledsoe weer hersteld was. Brady zou in dat seizoen al meteen de Super Bowl halen, en na een verrassende overwinning op de St. Louis Rams ook meteen de titel pakken.

In de jaren erna bouwde hij steeds verder zijn nalatenschap – voor als het moment ooit daar is – uit. Hij won zoveel, dat de zeldzame tegenslag ook meteen een keiharde dreun was. Met voorop de twee verloren Super Bowls (in 2008 en 2012) tegen de New York Giants van quarterback Eli Manning, broer van die andere American footballlegende Peyton Manning. Vooral zo pijnlijk omdat hij beide keren al die zo gewilde vierde titel had kunnen pakken, die hem op gelijke hoogte met grootheden Joe Montana en Terry Bradshaw had gebracht.

Controverses

Onder de hoede van Brady en coach Belichick groeiden de Patriots de afgelopen vijftien jaar tegelijkertijd uit tot het team dat Amerika heel graag wil haten. Dat gold ook voor Brady persoonlijk, en het is te makkelijk om het af te doen als alleen maar jaloezie. Daar zal ook enige waarheid in hebben gezeten: de speler die alles won, toch een wat saaiige en enigmatische man was, maar toch al jaren getrouwd met de Braziliaanse Gisele Bündchen, een van de succesvolste modellen ooit.

Tegelijk roepen hij en de Patriots het ook over zichzelf af. Inmiddels zijn ze meerdere keren betrokken geraakt bij schandalen die de Patriots, en Brady als boegbeeld, de reputatie hebben meegegeven van een team dat koste wat koste wil winnen, en daarvoor ook best de grenzen opzoekt en overgaat. In 2007 werden de Patriots bestraft voor het stiekem filmen van handgebaren van coaches van rivaal de New York Jets. Brady heeft altijd ontkend betrokken te zijn geweest. Zijn grootste persoonlijke smet kwam in 2015, toen de Patriots ervan beschuldigd werden in de play-offwedstrijd tegen de Indianapolis Colts de wedstrijdballen iets te hebben laten leeglopen, wat ze makkelijker te controleren maakt. ‘Deflategate’ sluimerde net zolang totdat Brady vanwege zijn rol de eerste vier wedstrijden van het afgelopen seizoen geschorst werd. Dat hoofdstuk werd eigenlijk pas afgesloten toen hij zondagnacht de trofee uit handen kreeg van de baas van de bond die hem die schorsing had opgelegd.

Dat Brady die titel kon winnen op zijn 39ste is misschien nog wel het bijzonderst. Op die leeftijd ben je in de harde sport die American football is vaak al wel uitgespeeld. Als Brady ergens veel aandacht aan geeft, dan is het zijn lichaam. Een lichaam dat op één kruisbandblessure in 2008 na veel bespaard is gebleven. Hij volgt een strict dieet – eet bepaalde groenten niet omdat ze niet ontstekingremmend zijn, eet geen zuivel, amper fruit, drinkt geen koffie – en werkt al zo’n tien jaar met ‘lichaamscoach’ Alex Guerrero. Die is omstreden, omdat hij zich lang ten onrechte dokter noemde en nepsupplementen verkocht. Brady gelooft heilig in de man die ook de peetvader van zijn jongste zoon is. Vooral de focus op het verlengen van zijn spieren zou hem al jaren helpen. Hij wil op zijn 45ste nog steeds kunnen spelen.

Als er iemand graag benadrukt hoe niet-bijzonder hij altijd is geweest, dan is het Brady zelf wel. De beste omschrijving van waarom hij dan toch zo goed is, kwam wel van de inmiddels gestopte Ray Lewis, een van de beste verdedigers uit Brady’s generatie. „Hij is de gewoonste quarterback die je ooit zult zien. Het simpelste football ooit. De grootsten hebben door dat football niet zo moeilijk is als je het kunt maken.”