Meedoen aan de Eredivisie? Dat kan ook zonder een echte bal

Reportage E-Divisie Deze week gaat de E-Divisie van start, de virtuele variant van de Eredivisie. „Houdt Neymar hem binnen? Oh, oh, wat een vieze skill!”

De Eredivisie houdt een professioneel gametoernooi waarbij spelers tegen elkaar strijden in voetbalgame FIFA 17. Foto: NRC / Tammy van Nerum

De scheidsrechter draagt een zwartwit gestreept KNVB-tenue. Zijn voetbalschoenen staan op kunstgras. „Jongens, attentie.” Op het gele fluitje aan zijn nek blaast hij af.

Tot hier lijkt het op een gewone voetbalwedstrijd. Maar tijdens deze wedstrijd blijft de bal onbewogen in het kunstgras liggen. We zijn in een filmstudio van Endemol voor de eerste speelronde van de E-Divisie, een nieuwe variant van de Eredivisie voor professionele spelers van de populaire voetbalgame FIFA 17. Steeds nemen drie duo’s tegelijk het virtueel tegen elkaar op.

Een handvol managers van de spelers, marketingmedewerkers van de clubs en medesporters kijkt mee via schermen. Online kijken maandag naar verwachting tienduizenden mensen mee met de eerste speelronde, via YouTube, Twitch, FoxSports of het sportkanaal van Nu.nl.

Lees ook het vragenstuk: Vier vragen over de E-Divisie

Opperste concentratie

Deze jongens zijn niet bleek en fragiel zoals het stereotype gamer. Ze zijn vlot, met opgeschoren kapsels en vaak brede schouders onder het tenue van hun club. Ze spelen in opperste concentratie. Sommigen sluiten zich af met een koptelefoon of hebben een handdoek over de schouder gedrapeerd om zweethanden af te drogen.

Ook de E-Divisie pakt het professioneel aan. Na de wedstrijden worden de spelers geïnterviewd voor een green screen en er is een analyse van hun spel in een studioprogramma.

„Come on!”, Bryan Hessing (26) viert de goal van zijn virtuele Cristiano Ronaldo. Hij is sinds vorige maand voltijds gecontracteerd door Heracles, de club waar hij jeugdspeler was. Vijf jaar geleden speelde hij met vrienden zijn eerste FIFA-potje met wat Bacardi-cola’s op de bank. Daarna werd hij een volleerd speler.

Zijn vrienden gaven hem op voor een FIFA-wedstrijd in een bibliotheek in Almere. De eerste match verloor hij. „We gaan snel naar huis mannen”, had hij nog gezegd. Het prijzengeld ging uiteindelijk toch mee.

Verliezen doet hij weinig meer: hij won laatst 38 van de 40 wedstrijden in een competitie tegen andere toppers van de wereld. Naast zijn oude ‘normale’ werk in het restaurant van zijn schoonouders, harkte hij afgelopen vier jaar „ergens tussen de 20.000 tot 30.000 euro” aan prijzengeld binnen bij toernooien.

Heracles belde eind vorig jaar. Zijn vader Wim – die in de jaren 80 betaald voetbal speelde voor dezelfde club – ging mee naar de onderhandelingen. Zijn leven nu noemt Bryan „bizar”. Hij traint naar eigen zeggen acht uur per dag en zit op een gezond dieet. „Dat hoeft niet van Heracles, maar vind ik zelf fijn. Het helpt om mentaal sterk te zijn.”

Een belangrijke concurrent is de 19-jarige Dani Hagebeuk, de tweede eSporter die Ajax contracteerde. Hagebeuk is de huidige Nederlands kampioen FIFA. In de eerste ronde moet hij het opnemen tegen Stefan Vellinga (23) van PEC Zwolle, ook een voormalige jeugdspeler van die club.

NRC/ Tammy van Nerum

Stadions in Azië

Alex Tielbeke, directeur van de Eredivisie, kijkt tevreden toe. „Ik zie mooie wedstrijden. Veel strijdlust.” Esports heeft hij „al lang op zijn netvlies”. Twee jaar geleden raakte hij geënthousiasmeerd door een reis langs YouTube, EA Sports en gamestreamingsite Twitch aan de westkust van de VS. „Daar werd mij duidelijk dat dit er heel erg aan zit te komen.”

In Azië is dit al veel groter, zegt Tielbeke. „Daar zijn hele stadions verbouwd, met een soort boxring in het midden waar zich de wedstrijden afspelen. Het is daar als een popsteroptreden, met zestigduizend fans die komen kijken.”

Utrechter Lode de Boo (22) speelde FIFA altijd voor de lol met vrienden. Toen FC Utrecht een toernooi organiseerde om een eSporter te vinden, tagde een huisgenoot hem op Facebook. „Ik bleef maar winnen, ik wist ook niet zo goed wat er gebeurde.”

Van enkele honderden spelers kwam hij bij de laatste vier. Zij mochten solliciteren. Wat hielp was dat De Boo bijna zijn studie journalistiek had afgerond aan de Hogeschool Utrecht. Veel eSporters worden geacht reclame te maken voor hun club op sociale media en met vlogs, die vaak garant staan voor duizenden weergaven.

De Boo schat zijn kansen niet geweldig in. „De jongens hier hebben een belachelijk goed team, met virtuele Messi’s en Ronaldo’s. Je moet daar flink wat geld voor investeren.”

Lees ook: Een gamer in de selectie van Ajax - over Koen Weijland, die in september als eerste eSporter bij een Nederlandse club tekende

Sterrenteam

De gamers spelen níet met de club waarvan ze het shirtje dragen, maar met een eigen elftal in de ‘Ultimate Team’-spelmodus. Daarbij krijgt elke speler aan het begin een willekeurig team van middelmatige kwaliteit. Door wedstrijden te winnen verdien je credits, waarmee je betere voetballers naar je team kunt halen. Je kunt ook credits kopen. De gamers van de E-Divisie spelen in veel gevallen al langer Ultimate Team en brengen dus een eigen team in waar al veel topspelers in zitten.

Het commentaar bij de wedstrijden komt van zogeheten ‘shoutcasters’: jongens die op YouTube ook FIFA-wedstrijden van uitleg voorzien. Meestal is hun commentaar niet van dat van een Frank Snoeks of Jack van Gelder te onderscheiden. Soms is wel duidelijk dat het om een andere doelgroep gaat. „Houdt Neymar hem binnen? Oh, oh, wat een vieze skill!”

Op de gang spelen de eSporters die niet aan de beurt zijn een potje hooghouden. Met een echte bal.