Cultuur

Interview

Interview

Enkele reis Mauritskade

Verdeeld Nederland Het gezin van Mohamad en Abeer trok van Heumensoord naar een woongroep voor vluchtelingen aan de Mauritskade in Amsterdam. Fotograaf Maurice Boyer reisde met hen mee.

De afgelopen twee jaar kon niemand daar niet iets van vinden. Er zijn Nederlanders die zich met hart en ziel inzetten om de tienduizenden mensen uit met name Syrië en Eritrea te helpen. Andere Nederlanders protesteerden juist met kracht tegen de komst van asielzoekerscentra. Daartussen zit niet veel. Leek het.

Hoe het echt zit, merk je pas als je zelf met vluchtelingen in contact komt. Dat deed de Amsterdamse fotograaf Maurice Boyer. In de grootste opvanglocatie van Nederland, Heumensoord in de bossen bij Nijmegen, ontmoette hij maart vorig jaar Mohamad (43) en Abeer (38) en hun drie kinderen: Tima (8), Hamza (6). En Lara (20), uit een eerste huwelijk van Abeer.

Mohamad, Abeer en hun kinderen arriveerden in 2015, het jaar dat 57.000 mensen asiel aanvroegen. Ze komen uit Damascus waar Mohamad als binnenhuisarchitect werkte en een kantoor runde met negen man. Hij vloog regelmatig voor opdrachten naar Dubai.

In 2015 liet hij alles achter en vluchtte hij met zijn gezin naar Europa – een reis die drie weken duurde. In Nederland komen ze terecht in Heumensoord. Daar wonen dan 3.000 vluchtelingen, in paviljoens van tentdoek. In de ‘kamers’, gemaakt van dunne wandjes zonder plafond, slapen acht mensen in stapelbedden. Op zo’n kamer maakt Boyer de eerste foto, dan nog zonder Lara die er (nog) niet op wilde. Zijn camera had een vluchteling voor hem naar binnen gesmokkeld in een boodschappentas – fotografen waren er niet erg welkom.

Maar er gebeuren ook mooie dingen: Zoals de liefde tussen Lara en haar vriend Ayman (25) die elkaar op een van de eerste dagen in Heumensoord ontmoetten. Het was liefde op het eerste gezicht.

De Mauritskade

Als het gezin eenmaal een tijdelijke verblijfsvergunning heeft, volgt Boyer hen naar Amsterdam. Zij komen daar terecht in Amsterdam-Oost, waar vrijwilligersorganisatie Gastvrij Oost 31 Syrische statushouders opvangt in een oud kantoorgebouw zodat ze op een aangenamere plek dan Heumensoord kunnen wachten tot een woning beschikbaar komt.

Ze noemen die tijdelijke woongroep HOOST. Het kantoorgebouw op de Mauritskade wordt tijdelijk beschikbaar gesteld door een woningcoöperatie. De rest regelen de mensen van Gastvrij Oost. Hun belangrijkste troef: een Facebookpagina. In heel Nederland zijn de afgelopen jaren via Facebook benodigdheden voor tienduizenden vluchtelingen geregeld: van meubels tot kleding, van taallessen tot voetbalwedstrijdjes, tot klusjes en nagellak.

Raam. Glas. Deur

Voor het gezin van Mohamad en Abeer is Amsterdam een enorme vooruitgang. Ze hebben voor z’n vijven één grote kamer. Ayman komt ook in het voormalige kantoorpand wonen. Hij woont niet samen met Lara, ze zijn immers niet getrouwd. Een zegen is de keuken in het gebouw. De bewoners hoeven geen gecatered eten uit plastic te peuteren maar kunnen zelf koken. Er worden twee kookploegen gevormd: de Syriërs uit Damascus, en de Syriërs uit Aleppo. Damascus en Aleppo koken om beurten. Wie kookt het lekkerst?

De bewoners zijn niet meer afhankelijk van het COA, ze kunnen dingen gaan doen. Nederlands leren bijvoorbeeld. Nog geen inburgeringscursus, maar wel de hulp van vrijwilligers. Die ook rondleidingen regelen. Naar de openbare bibliotheek bijvoorbeeld. En naar de Dam, waar ze verhalen horen over Nederlandse oorlogen. Tima en Hamza hoeven niet langer naar een school in het asielzoekerscentrum, maar gaan naar een gewone basisschool met Nederlandse kinderen.

Het leven wordt een stuk normaler. Maar net als alle vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning wachten de bewoners van HOOST op een huis. Dat kan maanden tot soms meer dan een jaar duren. Voor de toekomstige Amsterdammers valt het nog best mee. Na enkele maanden krijgen de eerste gezinnen een woning. Het gezin van Mohammad is een van de laatsten. Een huis in Amsterdam-Watergraafsmeer. Van de gemeente Amsterdam krijgen ze een lening voor het opknappen en inrichten. Ze gaan naar IKEA en zoeken op Marktplaats naar meubels.

Een eigen huis

Dat een fotograaf hun nieuwe leven in Nederland vastlegt, is eigenlijk best meegenomen. Die kan mooi naar Sassenheim rijden om zes mooie witte eetkamerstoelen op te halen voor het gezin. Als de verkopers horen dat de kopers Syrische vluchtelingen zijn, verlagen ze de prijs.

En een eigen bedrijf?

Mohamad en Abeer verzorgen de Syrische catering op een verjaardagsfeestje van een achttienjarige. Het bevalt zo goed dat ze vaker worden gevraagd. Voorzichtig vormt zich een idee in hun hoofd: Een cateringbedrijfje opzetten, misschien behoort dat tot de mogelijkheden in de toekomst?

Huwelijk

De fotograaf is ook voor een andere gelegenheid heel praktisch: Lara en Ayman gaan trouwen. De bruidsfotografie is zo geregeld.

Het burgerlijk huwelijk in het stadsdeelkantoor in Oost, doen ze in hun dagelijks kloffie. Maar daarna gaat Lara naar de kapper en de visagiste. Het is een schitterende bruid die over de drempel van haar nieuwe ouderlijke huis naar buiten stapt. Op weg naar het bruiloftsfeest. Het jonge stel gaat wonen op IJburg. Daar kreeg Ayman een woning en Lara trekt bij hem in.

Inburgeren

Het huis van Mohamad en Abeer is inmiddels ook klaar. Er ligt laminaat, de muren zijn wit, de bank strak en licht. Nieuw thuis.

De overzichtstentoonstelling ‘Thuis in Amsterdam’ van het werk van Maurice Boyer is te zien in Amsterdam Museum tot en met 14 juni 2017. Bij de opening van de expositie werd de catering verzorgd door Mohamad en Abeer.