‘Nederland profiteert matig van zes handelsverdragen’

Buitenlandse handel

Als de EU handelsverdragen sluit met landen als Australië en Indonesië heeft dat een klein positief effect op de Nederlandse economie, schatten de economen van SEO.

Als de Europese Unie handelsverdragen sluit met Australië, Chili, de Filipijnen, Indonesië, Mexico en Nieuw-Zeeland, heeft dat mogelijk maar een klein effect op de omvang van de Nederlandse economie. Wel stijgen de export en de import fors. Zouden alle zes handelsverdragen tegelijk ingaan dan zou de economie met ongeveer een half procent kunnen toenemen, oftewel met 3,3 miljard euro. Gaan ze afzonderlijk in dan zijn de effecten kleiner, zo heeft economisch onderzoeksbureau SEO berekend in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Vijf verdragen vergroten volgens SEO het reële Nederlandse bruto binnenlands product en de werkgelegenheid. Het verdrag met de Filipijnen heeft daarentegen een verwaarloosbaar negatief effect, schrijft SEO.

Jarenlang onderhandelingsproces

De handelsverdragen met de zes landen staan nog aan het begin van wat doorgaans een jarenlang onderhandelingsproces is. Met Australië en Nieuw-Zeeland moet de EU bijvoorbeeld nog besluiten te beginnen. Met Indonesië, de Filipijnen en Mexico zijn de onderhandelingen begonnen De kritiek op handelsverdragen neemt ook in Aziatische landen toe. Zo wilde India in november de investeringsbeschermingsovereenkomst met Nederland niet verlengen. In Indonesië en India is er kritiek op de omstreden arbitragetribunalen voor investeerders.

Met Mexico en Chili wil de EU reeds bestaande handelsverdragen uitbreiden. Mexico en de EU besloten begin februari die onderhandelingen te versnellen, nadat Donald Trump had gedreigd importtarieven in te stellen op goederen uit Mexico. De impact van een verdrag met Mexico op de Nederlandse economie is volgens SEO klein. Er is immers al een verdrag dat een deel van de barrières wegnam.

Verdragen met Australië en Indonesië meeste impact

De grootste effecten zouden handelsverdragen met Australië en Indonesië kunnen hebben. De verdragen verlagen de handelskosten. Daardoor worden de prijzen van verhandelde goederen lager en het reëel inkomen hoger. De export groeit en de werkgelegenheid ook, zij het bescheiden. Als alle zes handelsverdragen tegelijk ingaan komen er volgens SEO 4.000 voltijdsbanen bij gedurende tien jaar.

SEO benadrukt dat het voor deze schattingen modellen gebruikt waarvoor belangrijke aannames moeten worden gedaan. Ook moet SEO aannames doen over wat er in de nog te sluiten handelsverdragen wordt afgesproken. Op eerdere berekeningen van de economische effecten van handelsverdragen klonk kritiek: ze zouden positieve effecten overschatten en negatieve effecten, bijvoorbeeld op het milieu, negeren. SEO schatte ook het effect van de verdragen op de economie van ontwikkelingslanden die er niet aan meedoen: die zijn licht negatief.

Nederland exporteert nu voor 6,9 miljard euro naar deze landen. Australië is van de zes het belangrijkste exportland voor Nederland. Bedrijven kunnen bij de Europese Commissie de handelsbarrières melden die ze tegenkomen. Meest gerapporteerd bij de zes onderzochte landen: barrières die volgen uit regels voor voedselveiligheid en voor de gezondheid van dieren en planten. Deze barrières in met name Australië zijn volgens SEO het gevolg van besmettelijke ziektes onder Europese kippen, varkens en vee. Een andere veelgenoemde barrière: slechte bescherming van intellectueel eigendom. Mexico kent een grote markt voor namaakgoederen.

In een eerdere versie van dit bericht werd gesproken over een ‘handelsverdrag’ tussen Nederland en India. Dat is veranderd in: een investeringsbeschermingsovereenkomst. Ook stond er dat Nederland 4,4 miljard euro exporteert naar de zes landen. Dat berustte op een fout in het sapport van SEO; het is veranderd in 6,9 miljard.