Turkije pakt netwerk Islamitische Staat aan

Antiterreuractie Bij de grootste actie tegen IS tot nu toe zijn in Turkije honderden mensen opgepakt. Het toont hoezeer de organisatie zich er heeft genesteld.

Turkse antiterreureenheden zondag in de zuidoostelijke stad Adiyaman Foto Mahir Alan/AP

De Turkse politie heeft zondag 445 mensen gearresteerd wegens vermeende banden met de terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Antiterreureenheden vielen vrijwel tegelijkertijd een grote hoeveelheid woningen binnen in achttien provincies. Het was de omvangrijkste politieactie tegen IS tot nu toe.

Update 10:00 uur: De operatie ging zondag de hele dag door. Ook maandag heeft de politie nog een inval gedaan in Bursa. Volgens sommige Turkse media zijn er inmiddels 748 mensen gearresteerd. Onder hen zijn ook twee vermeende IS-aanhangers uit Duitsland, zo meldt Die Welt. Het gaat om Adnan S. uit Bremen en Zulhajrat S. uit Hamburg. Volgens de krant hebben ze haartransplantaties en plastische chirurgie ondergaan om niet herkend te worden.

De grootste operatie vond plaats in de zuidoostelijke provincie Sanliurfa, waar de politie 150 mensen arresteerde op meerdere adressen. Daarbij werden ook documenten in beslag genomen. In Ankara werden zestig mensen opgepakt, merendeels buitenlanders. Op twintig adressen in Istanbul werden achttien mensen gearresteerd, onder wie veertien buitenlanders. In Izmir zijn acht mensen opgepakt die concrete plannen zouden hebben gehad voor een aanslag.

De politie meldde niet welke nationaliteiten de arrestanten hebben. Sommige arrestanten zouden in Syrië en Irak hebben gevochten. Anderen zouden betrokken zijn geweest bij de rekrutering van strijders, of bij propaganda voor IS op sociale media.

Uitgebreid netwerk

De operatie illustreert hoezeer IS zich heeft genesteld in Turkije. De groep heeft een uitgebreid netwerk van cellen dat zijn oorsprong vindt in de Amerikaanse interventie in Irak. Turkije was toen een doorvoerland voor buitenlandse jihadisten die zich wilden aansluiten bij Al-Qaeda in Irak, de voorloper van IS. De grensoverschrijdende netwerken die toen zijn opgezet, bestaan nog steeds. Volgens de politie zijn er in Turkije 3.000 mensen die banden hebben met IS.

Toen de Syrische burgeroorlog uitbrak, gebruikten buitenlandse jihadisten deze netwerken om naar Syrië af te reizen. De Turkse autoriteiten stonden dit aanvankelijk oogluikend toe. Maar toen IS aanslagen in Turkije begon te plegen, werd de groep de oorlog verklaard. Sindsdien zijn er zeker 1.600 IS-aanhangers opgepakt.

Update maandag 10:00 uur: Sindsdien zijn volgens Turkse media meer dan 5.000 vermeende IS-aanhangers opgepakt, van wie velen na enkele maanden weer zijn vrijgelaten. Ook zijn er ruim 3.000 vermeende buitenlandse jihadisten uit 95 landen gedeporteerd.

Vorig jaar stuurde Turkije troepen naar Syrië om de strijd aan te binden met IS. Dat vergoot het risico op aanslagen. Dat bleek met Oud en Nieuw, toen een Oezbeek 39 mensen doodschoot in een nachtclub in Istanbul.