Het ‘Schulz-effect’ geeft SPD zelfvertrouwen terug

Duitsland De verkiezingsstrijd wordt voor Merkel zwaarder dan verwacht, nu SPD een populaire kandidaat heeft gevonden.

Kanselierskandidaat Schulz Foto AFP

Opeens, voor het eerst sinds jaren, hebben de Duitse sociaal-democraten weer zelfvertrouwen. Het aantreden van Martin Schulz als nieuwe partijleider en kandidaat voor het bondskanselierschap, twee weken geleden, heeft de SPD in dit verkiezingsjaar een broodnodige impuls gegeven.

Weliswaar heeft de oud-voorzitter van het Europees Parlement in de Duitse binnenlandse politiek alleen ervaring als burgemeester van het stadje Würselen (40.000 inwoners), over de grens bij Kerkrade. Maar hij heeft zijn partijgenoten meteen het gevoel gegeven dat ze bij de verkiezingen dit najaar nog best een kans hebben tegen de christen-democraten van bondskanselier Merkel.

„Duitsland heeft een nieuwe leiding nodig”, was de boodschap van Schulz toen partijleider Sigmar Gabriel hem presenteerde als zijn opvolger. Gabriel zelf was niet populair genoeg, besefte deze, om de strijd tegen Merkel aan te gaan. Bovendien heeft hij als vice-kanselier de afgelopen vier jaar medeverantwoordelijkheid gedragen voor het beleid van Merkels regering.

Schulz heeft zijn handen vrij. Hij kan zich presenteren als een frisse wind in Berlijn. Veel politieke uitspraken heeft hij nog niet gedaan, anders dan dat hij opkomt voor de gewone, hardwerkende Duitsers.

Maar verschillende opiniepeilingen sterken de SPD in het vertrouwen dat de wisseling aan de top een goede zet was. In één week zou de partij door het ‘Schulz-effect’ liefst zes punten zijn gestegen, van 23 naar 29 procent, volgens een peiling van het instituut Emnid die Bild am Sonntag zondag publiceerde. CDU/CSU zou in dezelfde week zijn teruggevallen van 37 naar 33 procent.

Bemoedigend voor de sociaal-democraten, en pijnlijk voor Merkel, is nog iets anders: in september kiezen de Duitsers een nieuwe Bondsdag, de kanselier wordt niet direct gekozen. Maar zouden de Duitsers wél direct mogen kiezen, dan zou volgens een peiling van ARD-Deutschlandtrend 50 procent kiezen voor Schulz, en slechts 34 procent voor Merkel. Bij Imned zijn de cijfers minder dramatisch, en zou Merkel nog licht voorliggen op Schulz (met 41 tegen 38 procent). Maar de indruk dat Merkel mogelijk te verslaan is, is gewekt.

Tegen die achtergrond komen de besturen van CDU en de Beierse zusterpartij CSU deze zondag en maandag bijeen. Het doel is over de onderlinge meningsverschillen, onder meer over het vluchtelingenbeleid, heen te stappen en gezamenlijk te beginnen aan de verkiezingscampagne, die spannender lijkt te worden dan verwacht.