Geen stageplekken bij club op titelkoers

FC Twente-Feyenoord

Bij geen eredivisieclub krijgen tieners zo weinig speeltijd als bij Feyenoord. Op kracht en ervaring koerst de club op de landstitel af.

Eljero Elia was ook tegen FC Twente belangrijk voor Feyenoord. Foto ANP Pro Shots

Daar loopt ie: de man van negen minuten. Het is een kwartier na FC Twente-Feyenoord (0-2) en de negentienjarige Mo El Hankouri sluipt als een van de eerste spelers door een lange gang in de Grolsch Veste op weg naar de bus. Gestoken in Feyenoords helblauwe trainingspak, op zijn rolkoffertje een modieus bruinlederen toilettas. Zijn werkdag? Warming-up gedaan, plek op de bank ingenomen, gedoucht en weer naar huis.

In juni tekende de belofte een profcontract voor twee jaar. „Het is belangrijk dat Mo veel minuten gaat maken”, stelde technisch directeur Martin van Geel in het persbericht. Eind augustus mocht ‘Mo’ invallen tegen Excelsior en dat was het tot op heden.

Zijn naam trok afgelopen week de aandacht in een tweet van Opta. Het databureau had de eredivisie gerangschikt naar aantal speelminuten voor tieners en dat gaf een fraai beeld hoe het Feyenoord, nummer achttien en laatste op die lijst, dit seizoen menens is. Slechts negen minuten speeltijd waren er dit seizoen voor een tiener, El Hankouri dus. Feyenoord op titelkoers heeft geen stageplekken. Schril contrast met de opponent van zondag. FC Twente, noodgedwongen verjongend in crisistijd, staat boven aan de ‘tienerlijst’ met tot zondag 4.779 minuten voor spelers onder twintig. Vele uren meer dan nummer twee op de lijst Ajax, met 2.838 minuten.

Een volwassen overwinning

Feyenoord anno 2017 hoopt op kracht en ervaring de resterende speelrondes uit te spelen, met vijf punten voorsprong op Ajax en acht op PSV. Zondag was weer zo’n volwassen overwinning, nu tegen FC Twente, dat weinig weggaf en pas het laatste kwartier boog. Feyenoord moest het helemaal zelf doen, en dat deed het. Geroutineerd, in sobere stijl. Op karakter en fitheid. Verdediger Eric Botteghin, maker van de 1-0, „wist dat de goal zou vallen” en dat tekent het vertrouwen dat hij en zijn teamgenoten hebben in elkaar. Lepe, moeizame, noodzakelijke overwinningen op weg naar het heilig doel: een volgestroomde Coolsingel. In Enschede werd zondag weer een stap gezet.

Coach Giovanni van Bronckhorst had de van de Afrika Cup teruggekeerde Karim El Ahmadi weer in de basis opgesteld. Dat ging ten koste van Jens Toornstra, al mocht hij invallen voor Dirk Kuijt en pas toen ging FC Twente door de knieën. Met Toornstra telt Feyenoord vijf vaders in de vaste spelerskern, twee WK-finalisten (Eljero Elia en Kuijt) en – zondag althans – zes basisspelers van 28 en ouder. Dat is in de eredivisie (gemiddelde leeftijd 24,3 jaar) vrij uitzonderlijk.

Wat is er mis met de jonkies van opleidingscomplex Varkenoord? Tony Vilhena (22), Terence Kongolo (22) en Rick Karsdorp (21) zijn zelfopgeleid en vaste waarde. Daarachter is het al een tijdje stil. Beleid is bij Feyenoord dat er 50 procent zelfopgeleide spelers in de selectie zitten. Daaraan voldoet de ploeg grosso modo: op de reservebank met twaalf (!) wisselspelers in Enschede een veelheid aan Rotterdams talent. Maar spelen?

Nu even niet, is het devies. Feyenoord trok zichzelf met zelfopgeleid talent uit de financiële en sportieve crisis van vijf jaar geleden. Nu de kas het toestaat gaat de voorkeur uit naar kracht en routine. Jonge voetballers, opwindend in hun onbevangenheid wellicht, gaan onherroepelijk vaker de fout in, zegt vrijwel iedereen die er verstand van heeft. Hersenspecialisten schatten in dat de ontwikkeling van zogeheten ‘executieve functies’ pas na het twintigste jaar voltooid is. „Dan gaat het om het stellen van doelen en intenties, plannen, het stellen van prioriteiten, empathie, het kiezen en beslissen en het overzien van de consequenties daarvan, het beheersen van impulsen, de zelfevaluatie en zelfregulatie en het omgaan met sociale druk”, zei neuropsycholoog Jelle Jolles in gesprek met De Jeugdvoetbaltrainer in 2013.

Al is leeftijd ook maar een getal. Toen Feyenoord vorig seizoen rond deze tijd zeven nederlagen op rij leed in de slechtste serie uit de clubhistorie, waren al die spelers ook vader. Waren Kuijt en Elia ook WK-finalist geweest. Waren ze ook in de leeftijd waarop de ervaring de doorslag zou moeten geven. Maar nu is alles anders. „Er wordt heel veel energie ingestoken op training. De wedstrijden zijn de meetmomenten”, sprak Van Bronckhorst onderkoeld.

Spelen in de bus

Elia sprak als een van de eersten dit seizoen openlijk over de titel. De altijd jong gebleven vader van drie viert volgende week zijn dertigste verjaardag. Van binnen ergens ook nog altijd een kind. „Ik ga gewoon weer PlayStation spelen in de bus”, zei hij na de zege op Twente. Hij maakte vorige week tegen NEC het verschil met een assist en een goal, zondag kon hij het de 19-jarige rechtsback Hidde ter Avest amper moeilijk maken. Net toen de vroegtijdige wissel zich aandiende – Bilal Basacikoglu stond al klaar om in te vallen – was daar ineens de sleepbeweging van Elia. In een flits, een kwartier voor tijd, stoof hij langs zijn man, schoof de bal hard voor het doel, waar Botteghin nog stond na een corner even daarvoor: 0-1.

Waar NEC in moordend tempo werd platgespeeld, bracht Feyenoord nu te lang te weinig verrassing en variatie. Een patstelling met de taaie Tukkertieners was het gevolg, al had FC Twente maar drie jongens van onder twintig opgesteld. Vijf kwartier hield de thuisploeg stand. Na de 1-0 vielen de gaten. Topscorer Nicolai Jørgensen maakte zijn vijftiende vlak voor tijd, na gestuntel achterin bij FC Twente. Er is veel verbeelding voor nodig om het nog fout te zien gaan dit seizoen.