‘RTL over de schreef met programma Ontvoerd’ - kinderombudsman kritisch

RTL zou ingrijpen bij lopende juridische zaken en adviezen van jeugdinstanties negeren.

John van den Heuvel geeft een toelichting op zijn nieuwe programma, tijdens de RTL-presentatie eind 2012. Fptp Freek van Asperen/ANP

RTL is met zijn programma Ontvoerd, waarin het gekidnapte kinderen terughaalt uit het buitenland, vaak onzorgvuldig te werk gegaan. Het haalt kinderen terug als juridische procedures nog niet zijn afgerond, negeert adviezen van hulpinstanties en veroorzaakt ernstig leed bij betrokken kinderen. Kinderombudsman Margrite Kalverboer is kritisch op de werkwijze van het programma.

Dat schrijft het onderzoeksjournalistieke platform Follow the Money (FTM) na eigen onderzoek. FTM baseert zich op rechtbankdossiers, rapporten van jeugdhulpinstanties en op gesprekken met betrokkenen.

In Ontvoerd reist misdaadjournalist John van den Heuvel ouders achterna die zonder toestemming van de andere ouder of rechter hun kind hebben meegenomen. Drie seizoenen zijn nu gemaakt en een vierde komt vanaf april op tv. Bijna alle afleveringen trokken meer dan een miljoen kijkers.

Ministeries niet tevreden

RTL werkt voor het programma nauw samen met het ministerie van Veiligheid en Justitie en het ministerie van Buitenlandse Zaken, blijkt ook uit het onderzoek. Het ministerie van Buitenlandse Zaken helpt de programmamakers regelmatig, zoals met noodpaspoorten, adviezen en lokale contacten. Een keer zou de voormalige staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Fred Teeven de Bosnische ambassadeur op het matje hebben geroepen toen Van den Heuvel problemen ondervond bij de ambassade.

Maar de ambtenaren zijn niet altijd tevreden over de samenwerking, blijkt uit communicatie tussen ambtenaren en RTL waar FTM de hand op legde. Volgens een nota van ambtenaren van het ministerie van Veiligheid en Justitie hebben de programmamakers drie keer een kind teruggebracht naar Nederland, terwijl de juridische procedures nog niet waren afgerond.

De manier waarop Ontvoerd te werk gaat is bovendien niet altijd in het belang van het kind, aldus de nota: “Er zijn zorgen of de terugkeer zelf, of in ieder geval de manier waarop, wel altijd in het belang van het kind is.”

Volgens een verklaring van RTL was zowel John van den Heuvel als RTL niet betrokken bij de discussie over het programma tussen de ambtenaren.

Kinderombudsman kritisch

Kinderombudsman Margrite Kalverboer zet “grote vraagtekens” bij de werkwijze van het programma, zegt ze tegen FTM:

“Ik vraag me ten zeerste af of het belang van het kind voldoende wordt gerespecteerd als de teruggeleiding gelieerd is aan een televisieserie.”

John van den Heuvel wijst alle kritiek van de hand, zegt hij in de verklaring:

“De beschuldiging dat met het programma de belangen van kinderen zijn geschaad of erger, is infaam en wordt totaal niet onderbouwd met feiten. [...] Ik kan derhalve niet anders dan me te distantiëren van dit artikel.”

RTL staat achter Van den Heuvel:

“John zet bij het maken van ‘Ontvoerd’ te allen tijde het belang van het kind voorop, staat continu in contact met de verschillende instanties én handelt in de wetenschap dat deze zaken zeer gevoelig zijn en dus een zorgvuldige aanpak verdienen.”