Federale rechter blokkeert Trumps inreisverbod tijdelijk

De rechtszaak tegen het inreisverbod was aangespannen door de procureur-generaal van Washington.

Protest tegen het inreisverbod op het vliegveld van San Francisco. Foto Peter Dasilva/EPA

Een federale rechter in Seattle heeft het omstreden inreisverbod, dat de Amerikaanse president Trump vorige week per decreet instelde, tijdelijk geblokkeerd.

Update: Het Witte Huis heeft in een reactie op het besluit gezegd dat het decreet van Trump niet in strijd met de wet is. Het ministerie van Justitie gaat nu weer proberen een verzoek in te dienen tot een ‘emergency stay’, om te voorkomen dat het besluit van de rechter uitgevoerd gaat worden. Trump reageerde zaterdagmiddag Nederlandse tijd op Twitter voor het eerst op het besluit van de rechter. Hij spreekt van “de mening van een zogenaamde rechter, die in feite de rechtshandhaving van ons land afneemt”.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump The opinion of this so-called judge, which essentially takes law-enforcement away from our country, is ridiculous and will be overturned!

De rechtszaak tegen het inreisverbod voor zeven overwegend islamitische landen was aangespannen door de procureur-generaal, Bob Ferguson van de staat Washington en de staat Minnesota. Volgens beide staten is het inreisverbod ongrondwettelijk, omdat ze er schade door lijden. Zo krijgen universiteiten in de staten minder studenten en lijden bedrijven onder de maatregel.

Ook twijfelde de rechter aan de rechtvaardiging van de regering voor de maatregel. Er zou nog nooit een aanval op Amerikaanse grondgebied zijn uitgevoerd door iemand uit de zeven landen waar de maatregel voor geldt.

De douane schortte het inreisverbod al na een paar uur tijdelijk op terwijl de rechter zich verder buigt over de aangespannen rechtszaak. Luchtvaartmaatschappijen kregen volgens The New York Times te horen dat ze mensen uit de zeven landen aan boord van vluchten mogen laten gaan. Qatar Airways liet zaterdagochtend aan Reuters weten dat ook te doen, net als AirFrance.

De precieze uitwerking van de uitspraak is echter nog deels onduidelijk. De vraag is bijvoorbeeld of mensen wier visa eerder ongeldig zijn verklaard nu toch het land weer in mogen op die visums.

De reisrestricties die het gevolg waren van het decreet zouden volgens de rechter per direct kunnen worden opgeheven. De rechter in Seattle oordeelde dat de staten gelegitimeerd zijn deze rechtszaak aan te spannen. Ferguson zei in een reactie dat “de wet een krachtig iets is, dat iedereen ter verantwoording kan roepen, inclusief de president van de VS”.

Met een ‘executive order’ sloot Trump vorige week vrijdag gedurende 120 dagen de grenzen voor vluchtelingen in het algemeen, en voor onbepaalde tijd de grenzen voor vluchtelingen uit Syrië. Immigranten uit Irak, Iran, Syrië, Soedan, Somalië, Jemen en Libië. mogen de VS gedurende drie maanden niet meer in. Trump wil op die manier de controle en grip op islamitisch geïnspireerd terrorisme vergroten.

Het inreisverbod leidde in de VS tot veel verwarring en onrust op vliegvelden omdat in eerste instantie ook mensen met een greencard, een permanente verblijfsvergunning, het land niet in mochten. Ook was de status onduidelijk voor mensen met geldige visa en een dubbele nationaliteit. Die werden later wel weer de VS ingelaten. Het verbod kon wereldwijd op afkeurende reacties rekenen van regeringsleiders, waaronder Nederland, en felle demonstraties.

Lees ook dit stuk over de reacties uit de luchtvaartwereld: Maatschappijen niet blij met extra verplichtingen door decreet

Veel experts zijn ervan overtuigd dat het verbod tegen de grondwet indruist omdat het discrimineert. De waarnemend minister van Justitie Sally Yates liet haar ambtenaren weten ook te twijfelen aan de wettelijke onderbouwing van het verbod en gaf opdracht het niet voor een rechter te verdedigen. Daarop ontsloeg Trump haar.