Trump begint met afbraak van strenge regelgeving voor banken

Financiële sector

President Trump wil af van de strengere regels voor banken na de financiële crisis. Maar dat gaat niet zomaar per decreet.

Trump vrijdag bij de ondertekening van het nieuwe decreet. Foto Kevin Lamarque/ Reuters

Hij zou er een „groot ding” van maken, zei Donald Trump begin deze week over het afbreken van meer dan 800 pagina’s aan financiële wetgeving uit het tijdperk-Barack Obama. Vrijdag was het zover. De Amerikaanse president tekende een decreet dat het einde moet inleiden van de zogeheten Dodd Frank-wet. Deze wet geldt als het belangrijkste antwoord van zijn voorganger Obama op de financiële crisis.

Trump toonde zijn decreet vrijdag op de inmiddels bekende wijze voor de camera. Maar anders dan zijn bravoure doet vermoeden, zal het nog lastig worden om van ‘Dodd-Frank’ af te komen. In de verkiezingscampagne beloofde hij de wet te „ontmantelen”, maar zo ver is het nog lang niet.

Dodd-Frank beslaat een brede waaier aan maatregelen, met één gemeenschappelijk effect: banken hebben het onder Obama lastiger gekregen. Niet voor niets zijn Amerikaanse bankaandelen na de verkiezing van Trump fors in waarde gestegen, gemiddeld met een kwart. Allemaal in de verwachting dat Dodd-Frank onder Trump de prullenbak in gaat.

De wet uit 2010 draagt de naam van de Democraten Christopher Dodd, destijds senator, en Barney Frank, toen afgevaardigde. De basis van de wet is de regel dat banken niet meer mogen handelen in beleggingsproducten (aandelen, obligaties, afgeleide producten) met eigen geld en voor eigen gewin. Ze mogen nog wel commissie ontvangen over handel voor klanten, maar dus niet meer zelf de financiële markten op gaan. Dit is geen volledige scheiding van bank- en beleggingsactiviteiten – zoals na de beurscrash van 1929 werd ingevoerd – maar het gaat wel die kant uit.

Lees hier meer over Trumps decreten: Hoeveel macht heeft Trump met zijn handtekening?

Rommelypotheken

Dodd-Frank verscherpte ook het toezicht op banken en verhoogde de kapitaaleisen. Klokkenluiders van financiële fraude kregen meer bescherming en dat gold ook voor consumenten. Er mochten geen rommelhypotheken meer worden verstrekt, die werden opgeknipt en doorverkocht als beleggingsproduct, om vervolgens op balansen van banken te belanden.

Volgens Trump, veel Republikeinen en critici op Wall Street heeft Dodd-Frank de banken zo in de knel gebracht dat de financiële markten minder goed zijn gaan functioneren. Daar zou de economie onder lijden. Het is een opvatting die wordt gedeeld door Steven Mnuchin, de nieuwe minister van Financiën, en door Gary Cohn, Trumps hoogste economische adviseur. Beiden zijn afkomstig van zakenbank Goldman Sachs.

Democraten

Met een pennenstreek van Trump is zo’n lijvige wet niet verdwenen. Daar heeft de president de autoriteit niet voor. Het is het Amerikaanse Congres dat Dodd-Frank zal moeten schrappen of vervangen – en dat is geen gelopen race. De Republikeinen hebben weliswaar een meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat, maar in de Senaat is de meerderheid niet groot genoeg voor het wijzigen van de meeste onderdelen van de wet. Daar is ook de steun van enkele Democraten voor nodig.

Om een paar onderdelen te wijzigen volstaat wél de huidige Republikeinse meerderheid in de Senaat. Daar zijn de Republikeinen al begonnen met de aanval op Dodd-Frank. Ze willen bijvoorbeeld af van de regel dat beursgenoteerde bedrijven betalingen aan (corrupte) buitenlandse regeringen moeten melden.

Voor Trump is een frontale aanval op Dodd-Frank niet zonder politiek risico. In de campagne zette hij zijn tegenstander Hillary Clinton nog weg als bondgenoot van Wall Street en multinationals. Vooralsnog kunnen zijn kiezers ook de indruk krijgen dat juist híj dat is.