Klimaat

Een duurzame ontwrichting van de olieprijs

Volgens een nieuw rapport van Carbon Tracker kan de prijs van olie verder onder druk komen te staan door het succes van zonne-energie en de elektrische auto.

Foto Reuters

Shell en andere oliemaatschappijen worden niet moe te herhalen dat fossiele brandstoffen, en vooral gas, nog tot in lengte van jaren nodig zijn. Dat uitgangspunt vormt dan ook de basis van hun strategie. De olieconcerns willen graag een rol spelen in de groene economie, maar ze vinden ook dat ze een taak hebben om te voorkomen dat de wereld zonder energie komt te zitten. En dus gaat hun zoektocht naar olie en gas gewoon door. Ook al weten ze dat zelfs de bestaande voorraden in de klimaatscenario’s van Parijs lang niet allemaal opgestookt kunnen worden.

Volgens een donderdag verschenen rapport van Carbon Tracker, een organisatie die graag wijst op de economische risico’s van investeringen in de fossiele economie, ontwikkelen  zonne-energie en elektrisch transport zich inmiddels zo snel, dat al in 2020 de rek eruit is voor olie en kolen.

Een derde elektrisch vervoer

Het rapport, geschreven in samenwerking met het Grantham Institute van het Imperial College London, verwacht dat de combinatie van zonne-energie en opslag van elektriciteit in 2040 al verantwoordelijk kan zijn voor 23 procent van de wereldwijde elektriciteitsproductie. In 2050 kan dat zijn opgelopen tot 29 procent. Verder gaat het rapport ervan uit dat rond 2035 meer dan een derde van al het vervoer elektrisch zal zijn. Rond het midden van de eeuw zou dat kunnen zijn toegenomen tot twee derde.

Dit zijn compleet andere cijfers dan waarmee de olie-industrie rekent. Exxon bijvoorbeeld gaat ervan uit dat het marktaandeel van zonne-energie rond 2040 ongeveer 11 procent is. En BP schrijft dat in 2035 zo’n 6 procent van het vervoer elektrisch zal zijn. Die verschillen hebben volgens Carbon Tracker grote gevolgen voor het financiële risico op het rendement van investeringen in de energiemaatschappijen.

Volgens Carbon Tracker zou het betekenen dat zowel de winning van kolen als van olie piekt rond 2020. Tegelijkertijd neemt de groei van het gebruik van gas snel af. In het scenario van Carbon Tracker is het marktaandeel van gas voor elektriciteitsopwekking niet veel hoger van 1 procent.

Dit is niet het einde

Luke Sussmas, onderzoeker bij Carbon Tracker, denkt dat dit niet het einde is van de versnelling van duurzame energie. In The Guardian zegt hij:

Electric vehicles and solar power are gamechangers that the fossil fuel industry consistently underestimates. Further innovation could make our scenarios look conservative in five years’ time, in which case the demand misread by companies will have been amplified even more.

Nu zou je kunnen zeggen dat Carbon Tracker graag wijst op die feiten die aantonen dat de marktontwikkeling de olieprijs voorgoed zal ontregelen. Voor het Adam Smith Institute (what’s in a name?) is dat een aanleiding om het onderzoek met een korreltje zout te nemen. In een reactie schrijft Tim Worstall: jeetje, nooit gedacht dat het zo simpel was:

Now, we might want to cavil a little and think that maybe it won’t work at night and so on but as we say, this is entirely within the mainstream of standard climate science. Get solar, and or wind, cheap enough and we’re really pretty much done. Just sit back and watch as the standard technological and capital replacement cycles move from emitting to non- such energy sources.

BNEF

Maar misschien moet Worstall dan toch nog even Bloomberg New Energy Finance erop naslaan. Hun scenario is iets minder rooskleurig, maar ook zij schreven een jaar geleden al dat de snelle prijsdaling van accu’s ertoe zal leiden dat elektrische auto’s rond 2025 concurrerend zijn met benzineauto’s. Carbon Tracker denkt dat de vraag naar olie door de elektrische auto in 2025 met twee miljoen vaten per dag kan dalen (oplopend tot 25 miljoen vaten in 2050). Dat is overigens meer dan het Internationaal Energie Agentschap verwacht. Volgens cijfers van de website oilprice.com gaat het IEA ervan uit dat elektrisch vervoer de oliemaatschappijen in 2035 ongeveer 1,3 miljoen vaten per dag gaat schelen, BP denkt zelfs maximaal 1,2 miljoen.

Daar staat tegenover dat Carbon Tracker geen rekening houdt met strengere maatregelen die zouden kunnen voortvloeien uit het klimaatakkoord van Parijs. Het rapport gaat uit van het scenario van de nationale bijdrages van landen, die sinds het Parijse akkoord zijn  ingeleverd. Die leiden tot een temperatuurstijging van meer dan 2 graden Celsius en moeten landen dus uiteindelijk dwingen tot extra maatregelen. Op een interactieve website laten ze zien wat andere scenario’s zouden betekenen. Echt voldoen aan Parijs kan alleen maar positiever uitvallen voor zonne-energie en elektrisch vervoer.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.