Column

De Haagse Stemming: Verkiezingspacten zijn hot en Rutte vindt toch dat Trump discrimineert

Over 40 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke dag op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

Exit de individuele verkiezingsbeloftes, enter de verkiezingspacten. Wiebes maakte het zichzelf lastig in het Belastingdebat, maar Rutte gaf de Kamer eindelijk waar ze om vroeg. En vandaag is het echt Bijltjesdag voor nieuwe politieke partijen.

TO PACT OR NOT TO PACT: In plaats van eenzame verkiezingsbeloftes (stem op mij voor ‘geen cent naar de Grieken’, ‘duizend euro voor iedereen’) zien we deze campagne opvallend veel gezamenlijke toezeggingen (stem op één van ons voor ‘betere ouderenzorg’, ‘meer vaste banen’). Het zogeheten verkiezingspact is niet nieuw, maar er zijn er deze ronde wel heel veel, schrijft politiek verslaggever Thijs Niemantsverdriet. Ze zijn van wisselende sterkte. Waar inmiddels vijf partijen en allerlei BN’ers het manifest Waardig ouder worden hebben getekend, lijkt Asscher voor zijn aangekondigde akkoorden over werk, zorg en onderwijs even vergeten daar met partners Klaver, Roemer en Pechtold heldere afspraken over te maken. En op zorg concurreren verschillende pacten met elkaar.

Vanavond nog een akkoord: Inspiratie voor al deze pacten is het roze stembusakkoord uit 2012. Door afwezigheid van christelijke partijen in het kabinet konden een verbod op de weigerambtenaar en meer rechten voor lesbische moeders vrij moeiteloos gerealiseerd worden. Vanavond debatteren politieke kopstukken onder leiding van homoclub COC in de Rode Hoed. Reken maar op een nieuw regenboogakkoord voor de rechten van lesbiennes, homo’s, transgenders, biseksuelen en mensen met een intersekse-conditie. Wat daar waarschijnlijk niet in komt te staan, is de expliciete vermelding van homoseksualiteit. Daar zijn de betrokken partijen, zo meldt de Volkskrant, het namelijk over oneens.

 

NOG SPANNEND: Eric Wiebes maakte het zichzelf gisteren moeilijk tijdens het debat over de ontspoorde reorganisatie van de Belastingdienst. De staatssecretaris wilde ‘interne notities’, die hadden gewaarschuwd voor de veel te populaire vertrekregeling van de fiscus, niet openbaar maken. Daar sloeg de Kamer, die eerder van VVD-bewindspersonen de ‘persoonlijke notities van een ambtenaar’ in de bonnetjesaffaire niet mocht zien, van op tilt. Na vijfeneenhalf uur kwam hij Kamerleden een beetje tegemoet door uit de stukken voor te lezen. Conclusie: er stond niets schokkends in, schrijft fiscuswatcher Philip de Witt Wijnen. Dossier gesloten? “Met dit kabinet weten we dat er altijd nog weer nieuwe stukken boven water kunnen komen”, zei Elbert Dijkgraaf (SGP).

HISTORISCHE VERGELIJKING: De SGP, die deze week al in de troebele vijver leek te vissen met een manifest over de gevaren van de islam, wilde gisteren “een nuchter standpunt innemen” tussen de “selectieve verontwaardiging” van de rest van de Kamer over Trumps inreisverbod voor mensen uit zeven moslimlanden. Kamerlid Roelof Bisschop refereerde ook aan Ronald Reagan, die toen hij president werd veel kritiek kreeg, maar nu veel positiever gezien wordt. Los van de vraag of die vergelijking opgaat, moet Bisschop misschien nog even terug naar de geschiedenisles: Reagan trad niet aan in 2001, zoals hij in het debat zei - dat was de ook niet bijster populaire George W. Bush - maar in 1981.

Discriminerend: In datzelfde debat ontlokte de Kamer premier Rutte eindelijk de uitspraak dat de moslimban van Trump niet alleen “niet normaal” is, maar ook “in de kern discriminerend”. Rutte: “Het is een groot cadeau aan onze tegenstanders. Je zult maar in Irak aan de goede kant vechten en Nederland en de VS daar steunen. Dan is dit nét de verkeerde maatregel.”

Frenemies: In de categorie bondgenoten had PvdA-Kamerlid Michiel Servaes gehoord dat Britse diplomaten, vooral in Azië, het gerucht verspreiden dat Nederland binnenkort ook uit de EU stapt. Zo’n aanstaande Nexit zou bedrijven ontmoedigen van Engeland naar Nederland te verplaatsen. Rutte had dat ook gehoord en het tekent volgens hem de “paniek in Londen”.

WIE TEGEN WIE: De NOS lootte gisteren voor het slotdebat op 14 maart. Lodewijk Asscher heeft de spannendste tegenstanders: hij mag het opnemen tegen zowel vijand Wilders als concurrent Roemer. Rutte staat tegenover Segers en Klaver.

WEL/GEEN VERTRAGING UITSLAG: De plotselinge beslissing om op 15 maart alle stemmen handmatig te tellen - Ronald Plasterks meest daadkrachtige besluit als minister ooit - leidt tot de nodige verwarring. Bij de Kiesraad en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken, die medeverantwoordelijk is voor het stemmen tellen, ontstond lichte paniek over hoe lang dat zal gaan duren. Zij verwachten niet alleen vertraging van de definitieve uitslag, maar ook voor de voorlopige uitslag in de verkiezingsnacht. Toch hoeven we niet veel langer dan normaal te wachten op een betrouwbare prognose. Die komt namelijk van persbureau ANP, dat rechtstreeks schakelt met gemeenten. Als die uitslag langer op zich laat wachten, ligt dat niet aan het tellen met de hand, zegt ANP-hoofdredacteur Marcel van Lingen, maar aan het aantal partijen dat dit keer meedoet. “Dat zal gaan om een uurtje of een halfuurtje, tenzij de marges tussen de partijen erg klein zijn.”

WAT WIJ VOLGEN:
Bijltjesdag: Om 16.00 uur vanmiddag wordt in een openbare zitting van de Kiesraad bekend hoeveel van de 31 overgebleven partijen er definitief meedoen. Eerdere deze week hadden verschillende nieuwe groeperingen nog grote moeite voldoende handtekeningen te verzamelen.

Europese top: Na EU-president Donald Tusk waarschuwt nu ook zijn voorganger Herman Van Rompuy in NRC voor Donald Trump. Hij noemt de nieuwe Amerikaanse president “een gevaar voor de wereld”. Vandaag komen Europese regeringsleiders samen op Malta om de toestand in de wereld te bespreken. Correspondent Stéphane Alonso (@alonsoNRC) is erbij.

COC: Erik van der Walle (@erikvderwalle), chef van de politieke redactie, is vanavond bij het COC-debat in Amsterdam.

QUOTE VAN DE DAG

“Het is veel te vroeg om ‘polling’ af te schrijven.”

Drie Amerikaanse sociale wetenschappers stellen in het wetenschappelijke tijdschrift Science dat peilingen voor 80 tot 90 procent accuraat zijn.