‘AIVD bezorgd over toename cyberaanvallen op Nederland’

In de tweede helft van 2016 werden honderden aanvallen geconstateerd vanuit onder meer Rusland, China en Iran.

Rob Bertholee, directeur-generaal van de AIVD. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De Algemene inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is bezorgd over het toenemende aantal cyberaanvallen uit het buitenland op Nederlandse overheidsinstellingen en bedrijven. Dat zegt het hoofd van de AIVD Rob Bertholee vrijdag in een interview met EenVandaag.

In de tweede helft van 2016 werden onder meer uit Rusland, China en Iran honderden aanvallen gedaan op Nederland, zo zegt Bertholee in gesprek met het actualiteitenprogramma:

“Meerdere aanvallen, alleen al in het laatste half jaar hebben we enkele honderden pogingen gezien om bij iemand in de email te komen, om bij een bedrijf in de bedrijfsgegevens te komen. Het is een wedstrijd om er bovenop te blijven zitten.”

Dat Nederland het doelwit is van cyberaanvallen is al langere tijd bekend. Uit het AIVD-jaarverslag van 2015 blijkt dat er dat jaar “een recordaantal digitale spionage-aanvallen” op Nederland werden uitgevoerd die een bedreiging vormden voor de nationale veiligheid. Ook was toen al bekend dat de hacks afkomstig waren van “statelijke actoren uit diverse landen” met als doel het bemachtigen van informatie over onder meer “politieke besluitvorming en stellingname” en de “ontwikkeling en inhoud van politiek-economische plannen”.

Poetins cybersoldaten hebben vele gezichten, schreef NRC-correspondent Steven Derix eerder: Wie zijn de Russische cybersoldaten?

Gevaar voor democratie

Rusland zou volgens Bertholee zelfs proberen door te dringen tot geheime staatsdocumenten:

“Dan praat je over verslagen uit de boezem van de regering, beraadslagingen in een overheidsinstelling. Ik vind dat een gevaar voor onze democratie. Het gevaar is tweeledig: het gevaar is dat zij zich bemoeien en beïnvloeden hoe ons parlement zou kunnen werken, of hoe onze overheid beslissingen neemt. Dat is de ene kant. De tweede kant is dat zij bedrijfsgeheimen, economische geheimen weghalen en daarmee het economisch verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aantasten.”

Hoewel de AIVD er van op de hoogte is dat landen als Rusland en China achter veel hackpogingen zitten, is het moeilijk om dat te bewijzen, zo zegt Bertholee. Volgens de AIVD-baas heeft het beschuldigen van die landen geen zin, omdat dat door hen zal worden ontkend “en daarna is het verhaal afgelopen”.

Verkiezingen

Eind januari meldde RTL Nieuws dat de software waarmee in Nederland na verkiezingen de stemmen worden geteld volgens beveiligingsexperts onveilig is en zeer makkelijk te hacken. Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) liet eerder nog weten dat de verkiezingssoftware niet te hacken is, omdat het stemmen handmatig gebeurt.

Vorige maand werd ook bekend dat de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, dat onder meer onderzoek deed naar de ramp met vlucht MH17 in 2014, in 2015 doelwit is geweest van een Russische hackpoging. Die cyberaanval werd op dezelfde manier uitgevoerd als bij de Amerikaanse verkiezingen, toen de Democratische Partij werd gehackt.