Trump begint evangelicals terug te betalen voor steun

Achterban President Trump beloofde donderdag minder strikte scheiding kerk-staat. Een voorbeeld hoe hij steun van evangelicals apprecieert.

De Berkeley-universiteit in Californië in regenboogkleuren. Foto Elijah Nouvelage/AFP

Christelijke Republikeinen deden er tijdens de campagne een tijdje over om zich achter Donald Trump te scharen. Met zijn drie huwelijken, zijn opmerkingen over vrouwen en zijn wisselende abortusstandpunt was hij voor hen geen voor de hand liggende kandidaat. Ted Cruz was bij veel gelovigen favoriet. Maar uiteindelijk hielpen witte evangelicals Trump het Witte Huis in: tachtig procent stemde voor hem. Nu is Trump begonnen ze hiervoor terug te betalen.

De voordracht van de conservatieve rechter Neil Gorsuch voor een zetel in het Hooggerechtshof, dinsdag, was hiervan al een voorbeeld. Gorsuch verdedigde bijvoorbeeld de religieuze familie Green, eigenaar van het bedrijf Hobby Lobby, dat op religieuze gronden weigerde zijn werknemers voor anticonceptie te verzekeren.

Speech National Prayer Breakfast

Donderdag beloofde Trump, tijdens een toespraak bij het National Prayer Breakfast, de scheiding tussen kerk en staat te verminderen door het intrekken van een regel, het Johnson-amendement. Dat bepaalt dat kerken niet ongestraft hun steun voor politieke kandidaten mogen uitspreken. Kerken die dat wel doen, kunnen hun huidige belastingvrije status verliezen.

„We zullen het Johnson-amendement compleet vernietigen”, aldus Trump, „zodat onze geloofsvertegenwoordigers zich vrijuit en zonder vrees voor tegenmaatregelen kunnen uitspreken.” Trump kan deze belofte niet zomaar waarmaken, het Congres moet intrekking goedkeuren.

Volgens Trump staat religieuze vrijheid in de VS „ernstig onder druk”. Toch deed hij niet de aankondiging waar religieus rechts zich op verheugt en waar voorvechters van homo-en vrouwenrechten zich de laatste dagen voor schrap zetten. In Washington circuleert een kladversie van een executive order die bedrijven en particulieren het recht zou geven andersdenkenden te discrimineren op grond van religieuze vrijheid.

‘Religieuze vrijheid’ is het instrument waarmee conservatieve staten en groepen streng-gelovige christenen zich proberen te verzetten tegen de verankering van vooral homo-rechten in de laatste jaren. Na de legalisering van het homohuwelijk door het Hooggerechtshof in 2015 nam een handvol conservatieve staten wetten aan die discriminatie van seksueel anders geaarden op religieuze grond min of meer sanctioneerden. Onder andere in de staat Indiana (waar vicepresident Mike Pence gouverneur was) leidde dat tot demonstraties en afwijzende reacties van bedrijven. Pence verzachtte de wet enigszins.

Mocht Trump het decreet tekenen, dan zou dat een stortvloed aan protest en rechtszaken genereren. Maar Trumps woordvoerder Sean Spicer wilde eerder deze week niet zeggen of de president dat gaat doen.

De order over religieuze vrijheid is één van een handvol dat is gelekt, of dat de regering-Trump liet lekken – wellicht met het doel het effect te testen. Maar ook als ze uiteindelijk niet getekend worden, dragen de decreten bij aan de angst onder sommige bevolkingsgroepen, zoals illegale migranten, moslims en LHBT-ers, dat hun rechten worden ingeperkt.

LHBT’ers niet gerust

Hoewel de regering-Trump dinsdag bekendmaakte niet te tornen aan een executive order van Obama die anders-seksuelen die bij de overheid werken extra beschermt, is de LHBT-gemeenschap er bijvoorbeeld allerminst gerust op. „We denken dat het alleszins mogelijk is dat er nog een executive order komt die ruimte schept voor religieuze uitzonderingen”, zei James Esseks van burgerrechtenorganisatie American Civil Liberties Union, tegen persbureau AP.

Tijdens de toespraak donderdag suggereerde Trump dat de religieuze vrijheid van christenen een reden was voor het uitvaardigen van het decreet dat tot nu toe de meeste opschudding wekte: het inreisverbod voor vluchtelingen en anderen uit zeven moslimlanden. Dat decreet, zei Trump, is gericht tegen mensen „die geweld willen verspreiden en andere mensen willen onderdrukken om hun geloof”.