Opinie

Publiek heeft recht op openheid over verdwenen gevangene

Opinie

Justitie blijft opvallend stil over de precieze toedracht van de ontsnapping van de gevaarlijke Elias A., bijna drie weken geleden.

De ontsnapping van Elias A. (24) blijft een onverkwikkelijke zaak. Niet alleen is er bijna drie weken later nog geen spoor van de zeer vuurwapengevaarlijke man, ook houdt justitie in Rotterdam zich muisstil over de precieze toedracht van de ontsnapping op 18 januari, waarbij A. weg kon rennen van zijn twee bewakers en Rotterdam een stukje onveiliger werd.

Het incident roept een reeks van vragen op. Welke risico-analyse is er gemaakt van het transport naar het Sint-Franciscus Gasthuis, waar A. voor een medische behandeling heen werd gebracht? Tot welke operationele maatregelen leidde die analyse of had die moeten leiden? Waarom was A. bij het verlaten van het ziekenhuis niet gehandboeid? Hij droeg weliswaar handboeien, maar slechts om één pols. Klaarblijkelijk was door de behandelend arts afgeraden zijn zojuist uit het gips gehaalde andere pols te boeien, maar dit verhaal is vooralsnog onbevestigd.

Waarom was er dan, als alternatief, geen broekstok aangebracht om te voorkomen dat A. de benen kon nemen, of een enkelband met gsm-signaal danwel opvallende kleding aangedaan, zodat hij snel teruggevonden had kunnen worden? Zijn er menselijke fouten gemaakt, waren de bewakers onachtzaam, of was er zelfs opzet of omkoping in het spel?

Alles kan, zolang we niets te weten komen.

Verwacht mag worden dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI), het onderdeel van het Ministerie van Veiligheid en Justitie dat verantwoordelijk is voor het mislukte transport, in staat is hierover inmiddels openheid van zaken te geven. Dat is in publiek belang. De burgers van Rotterdam hebben er recht op te weten of justitie het juiste doet om de samenleving te beschermen tegen gevaarlijke, onberekenbare mannen als A., die sinds december vorig jaar in voorlopige hechtenis zat wegens betrokkenheid bij twee schietincidenten waarbij gewonden vielen.

Transparantie is ook geboden over de vraag hoe de DJI intern met de zaak omgaat en of er, indien nodig, disciplinaire maatregelen tegen de betrokken bewakers zijn genomen, opdat de kans op ontsnappingen als deze nog kleiner wordt gemaakt.

Dit zou overigens ook recht doen aan de politie Rotterdam-Rijnmond, die zijn best doet om criminelen als A. van de straat te houden en nu zijn schaarse mensen en middelen moet aanwenden om deze fout te herstellen. Het nationale opsporingsbericht voor A. op politie.nl is een gênante getuige van de justitiële misser.

Oene van der Wal is chef van de Rotterdam-bijlage van NRC.