Roep om vervanging van presidentskandidaat Fillon groeit

Ook medestanders nemen nu afstand van François Fillon, presidentskandidaat voor de Republikeinen. Hij leek de man van de onkreukbaarheid, maar er komen steeds meer onthullingen over dubieus gedrag.

Foto Christian Hartmann/Reuters

„Ik ben kandidaat bij deze verkiezingen, ik zal tot het eind doorvechten”, zei François Fillon woensdag strijdlustig tegenover ongeveer tweehonderd verontruste parlementariërs van zijn partij. Maar de presidentskandidaat van Les Républicains komt na de aanhoudende onthullingen over de spookbanen van zijn vrouw Penelope steeds verder in problemen. Zijn kandidatuur lijkt onhoudbaar. In eigen gelederen zwelt de roep om een ‘Plan B’ aan.

De man die de meeste kansen leek te hebben om Marine Le Pen van het presidentschap af te houden, loopt zich vast in een web van onwaarheden. Genadeloos torpederen die zijn tot nu sterkste punten, eenvoud en onkreukbaarheid.

Twitter avatar FrancoisFillon François Fillon Je vais affronter les attaques jusqu’au bout, et je serai candidat à l’élection présidentielle. https://t.co/6zS2UcmQKL

Oude breuklijnen

Hoewel de interne machtsstrijd in de partij in november met een succesvolle primaire en een publieke handdruk tussen Fillon en gedoodverfd presidentskandidaat Alain Juppé gepacificeerd leek, komen oude breuklijnen weer aan de oppervlakte.

Een parlementslid dat tijdens de rechtse voorverkiezingen nog Nicolas Sarkozy steunde, opende woensdag het vuur. De uitkomst van de primaire is „achterhaald”, zei oud-rechter Georges Fenech tegenover Franse journalisten. Hij riep zijn partij op om snel werk te maken van vervanging van de presidentskandidaat. De partij die onverstoord campagne blijft voeren voor Fillon is als „het orkest van de Titanic”, zei Fenech. „We zijn bezig te zinken.”

Een steunpilaar van oud-premier Alain Juppé, Philippe Gosselin, riep Juppé op om zich beschikbaar te houden om „het stokje over te nemen”. Juppé, die in november onverwacht in de tweede ronde van de voorverkiezingen door Fillon werd verslagen, loopt vooralsnog niet over van enthousiasme. „Ik zal nooit een plan B zijn”, zei hij.

Steeds meer onthullingen

Het aantal onthullingen over de financiële huishouding van het gezin Fillon neemt intussen in rap tempo toe. Le Monde en de onlinekrant Mediapart publiceerden over een adviesbureau dat Fillon kort na zijn vertrek als premier in 2012 heeft opgericht en dat nog altijd zou bestaan. Hij verdiende in drie jaar ruim 750.000 euro met wat lijkt op lobbywerk, onder andere voor een cliënt in Kazachstan.

Een volledig overzicht ontbreekt, maar de entourage van de met de Vladimir Poetin bevriende Fillon vond het nodig voor de zekerheid te ontkennen dat hij ook geld uit Rusland heeft gehad.

Volgens het onderzoeksblad Le Canard Enchaîné heeft Penelope Fillon 830.000 euro verdiend als parlementair assistent van haar man. Niemand in hun omgeving wist dat ze die baan had. In een opgedoken interview uit 2007 dat de Franse publieke televisie donderdagavond uitzendt, zegt Penelope Fillon expliciet dat ze niet voor haar man werkt. „Ik ben nooit zijn assistente geweest” en „Ik heb me ook nooit met zijn communicatie beziggehouden”.

Twitter avatar petervermaas Peter Vermaas De geldstromen richting de familie Fillon op een rijtje. https://t.co/KgazQ5lHs8

Uitleg klopt niet

Op steeds meer punten blijkt de aanvankelijke uitleg van Fillon over haar rol niet te kloppen. In een eerste televisieinterview zei hij vorige week dat zijn vrouw jarenlang gratis voor hem gewerkt had tot hij haar „in 1997” betaald in dienst nam. Maar volgens Le Canard begon het dienstverband van Penelope Fillon al in 1988.

Ook zei Fillon dat hij als lid van de Senaat twee van zijn kinderen voor specifieke „opdrachten” had betaald „wegens hun competentie als advocaat”. Maar in de tijd dat Fillon lid was van de senaat (tussen 2005 en 2007) waren zijn kinderen nog niet afgestudeerd. En volgens Le Canard ging het niet om korte opdrachten, maar om daadwerkelijke dienstverbanden. De studerende kinderen streken in totaal 87.000 euro op.

Voor Fillon is de aanval de beste verdediging. Hij spreekt van een „institutionele staatsgreep” die „afkomstig is van links”. Zijn medewerkers suggereren dat de informatie van Le Canard rechtstreeks uit het Élysée van president François Hollande komt.

Maar kiezers lijken die uitleg niet te slikken. Fillon glijdt volgens de meest recente peiling van bureau Elabe uit de top twee voor de presidentsverkiezingen van april aanstaande. Niet hij, maar de partijloze ex-minister Emmanuel Macron zou met Marine Le Pen de tweede ronde halen.