De Haagse Stemming: Handmatig tellen wegens hackangst en VVD-perikelen

Over 41 dagen zijn er Tweede Kamerverkiezingen. De Haagse Stemming houdt je elke dag op de hoogte van de campagne. Inschrijven voor de nieuwsbrief kan ook.

De stemmen zullen op 15 maart allemaal handmatig geteld en verzameld moeten worden omdat het kabinet bang is dat software wordt gehackt. VVD’ers - Wiebes, Rutte, Schippers, Dijkhoff - hebben het moeilijk in de Kamer en in de campagne. En journalisten zijn zelfs niet welkom als Wilders een boek in ontvangst neemt.

 

GEEN VERTRAGING: De angst voor hacken is zo groot in Den Haag, dat Plasterk heeft besloten dat het hele proces van stemmen tellen op 15 maart met de hand moet. Dus niet alleen het toch al handmatige tellen van de papieren biljetten met rode vakjes op de stembureaus, maar ook de nationale verzameling daarna. Hij neemt de drastische stap om “geen enkele schaduw van twijfel” over de uitslag te laten hangen. RTL onthulde deze week hoe kwetsbaar de al jaren door de Kiesraad gebruikte software eigenlijk is. Volgens het ministerie zal het tellen van de stemmen op verkiezingsdag geen vertraging oplopen. Wel kan het langer duren voor de officiële uitslag, inclusief voorkeurstemmen, wordt vastgesteld.

Meer gevaar: Plasterk erkende al eerder het gevaar van “het manipuleren van verkiezingen door hacks en nepnieuws”. Voor dat laatste biedt hij geen oplossing. Een derde dreiging, het mogelijk hacken van de kwetsbare websites van politieke partijen, is hun eigen probleem, ontdekte NRC deze week. Waar de site van D66 de beste indruk maakt, scoort de site van de PVV niet al te best, aldus een expert.

WIEBES BLIJFT: Staat er nog wel eens een PvdA-minister voor een zwaar debat, vraag je je af. Vandaag moet Eric Wiebes zich in de Kamer voor de zoveelste keer verantwoorden voor de chaos bij de Belastingdienst, waardoor zelfs belastingheffing op het spel staat. Genoeg ingrediënten voor een nieuwe personeelscrisis in het kabinet, schrijft verslaggever Philip de Witt Wijnen. Maar de Kamer is redelijk mild voor deze VVD’er, zo blijkt. Wiebes heeft wel zijn glans verloren, maar hij heeft veel meer krediet dan Van der Steur. Hij is duidelijk en openhartig over de problemen en probeert niet zichzelf of partijgenoten te beschermen.

Formatiethema: Een van de redenen dat Wiebes en zijn voorgangers nauwelijks grip krijgen op de dienst is de overbeladen kapstok van regelingen en toeslagen die de fiscus - met dank aan de Kamer - is geworden. Gisteren bleek ook nog eens dat van bijna 60 procent van ruim 200 fiscale aftrekposten, vrijstellingen en andere belastingfaciliteiten onbekend is wat het effect ervan is of wat die de schatkist kosten. In 2015 mislukte een grote stelselherziening. Biedt de formatie een nieuwe kans?

Foto ANP / Marco de Swart

TRUMPWATCH: Ook Rutte staat vandaag voor de Kamer, formeel in aanloop naar de Europese top morgen, maar vooral wegens Trump. Ruttes spreekwoordelijke spagaat is dat hij enerzijds wil benadrukken dat Trumps inreisverbod “niet normaal” is, anderzijds als premier niet tekeer wil gaan tegen de favoriete bondgenoot, én als VVD’er niet te veel ruimte wil laten voor Wilders. Tot nu toe liet hij de kritiek aan Koenders over.

Favoriete rol: De minister van Buitenlandse Zaken ontbrak gisteren op de anti-Trump-demonstratie, georganiseerd door een partijgenoot en in aanwezigheid van veel politici van PvdA, D66, GroenLinks en Denk. Asscher haalde daar - nog net binnen kantooruren - uit naar Wilders. “Laten we op tijd beseffen dat we in beweging moeten komen, want het kan hier ook gebeuren”, aldus de vicepremier/lijsttrekker. Volgens de Volkskrant is de hele kwestie juist heerlijk voor Wilders. “De PVV-leider is dankzij Trump terug in zijn favoriete rol als eenling die het opneemt tegen de ‘gevestigde orde’ (…) Bij de rechtse rivalen van Wilders leeft het vermoeden dat de verontwaardiging over het inreisverbod bij een groot deel van de Nederlandse kiezers veel minder groot is dan in de Tweede Kamer.”

Nog een domper: En over de economie kunnen ze het bij de VVD deze campagne ook al niet meer hebben, schrijft Elsevier. “‘Waarschuwingen dat de economie instort als zo iemand het voor het zeggen krijgt, werken niet meer. Rechtse kiezers hebben gezien dat de Verenigde Staten na de verkiezing van Donald Trump en Groot-Brittannië na het Brexit-referendum overeind blijven’, zegt een VVD-bron”, aldus het weekblad.

COALITIEBOM: Schippers en Dijkhoff zien ondertussen hun plan om verplichte observatie te kunnen opleggen aan mensen met psychische problemen sneuvelen, dankzij “een bom” van de coalitiepartner, aldus het AD.

STEMBILJET KAN NOG KRIMPEN: De angst dat het stembiljet op 15 maart niet groot genoeg zou zijn voor alle aangemelde partijen is geweken. 31 partijen voldoen, voorlopig, aan de voorwaarden. Maar veel daarvan hebben nog grote problemen, ontdekte politiek verslaggever Titia Ketelaar. Sommige partijen hebben  in nog geen van de twintig kieskringen voldoende handtekeningen opgehaald. Als zij voor morgenmiddag de eer aan zichzelf houden, krijgen ze hun waarborgsom à 11.250 euro terug.

WAT WE LEZEN: Verslaggevers Titia Ketelaar en Petra de Koning trokken - net als elke politicus die een maatschappelijk probleem ontdekt - naar de Schilderswijk. Wat bleek: “De afstand tussen de politieke ‘elite’ en boze of misschien vooral teleurgestelde kiezers lijkt niet kleiner te worden.”

WAT WE VOLGEN: De NOS loot vandaag wie het tegen wie opneemt in het slotdebat voor verkiezingsdag. Geen dreigende boycotts hier, want er mogen maar liefst 14 partijen meedoen. De lijsttrekkers van de grootste acht (op basis van peilingen en de uitslag van 2012) loten om onderlinge confrontaties. Ze mogen zelf hun stellingen bedenken. De NOS-loting is om 11.00 uur te volgen op Facebook.

WAT WE NIET KUNNEN VOLGEN: Een publiek optreden van Wilders is schaars. Dus zelfs de overhandiging van een boek door een radicale nationalist die zich kwaad maakt over immigratie kan een bezoek waard zijn. Helaas, een nette aanmelding wordt door de uitgeverij eerst goedgekeurd en dan toch afgewezen. Een journalist zou Wilders zo maar eens een vraag kunnen stellen. “Zo’n bijeenkomst is vooral ook voor het plaatje, vandaar dat we ons bij de selectie primair focussen op visuele media en fotografen”, aldus de uitgeverij per mail.

QUOTE VAN DE DAG

“Nu alle feiten inderdaad winkelwaren in plaats van bevindingen zijn geworden, belemmert het enorme informatie-overschot dat we nog in gesprek komen met elkaar, en zonder samenspraak zal geen samenleving overleven.”

Politiek columnist Tom-Jan Meeus in zijn column in NRC vandaag.