Schuld en olieprijs drukken op Shell

Energie

Donderdag komt Shell met jaarcijfers. De verwachting is dat de exploratie en productie van olie en gas opnieuw verlies brengen.

Shell verkoopt het Armada-platform van de BG Group aan het Britse bedrijf Chrysaor. Shell kocht BG Group vorig jaar. Foto Simon Dawson/Bloomberg

Het wekt een overhaaste indruk: vlak voor de publicatie van de jaarcijfers over 2016 nog snel even de verkoop van een aantal bedrijfsonderdelen aankondigen. De verkoop is formeel nog niet afgerond, maar de boodschap is duidelijk: we zijn weer aan het verkopen.

Dinsdag maakte het Brits-Nederlandse Shell bekend dat het een aantal belangen in gas- en olievelden in de Noordzee voor 3,8 miljard dollar (3,6 miljard euro) heeft verkocht aan Chrysaor, een Brits bedrijf dat opereert met de steun van Amerikaanse investeerders (EIG).

De nieuwe eigenaar van Shells belangen in negen velden voor de Britse kust in de Noordzee, betaalt deels in contanten, zo’n 3 miljard dollar. Al in december meldde Financial Times dat de overeenkomst tussen Shell en Chrysaor zo goed als rond was.

Overhaaste indruk of niet, dat Shell bezig is onderdelen af te stoten om de schuldpositie te verbeteren, is geen geheim. De overname van het Britse BG voor 50 miljard dollar, een jaar geleden, heeft de schuldpositie van Shell angstig dicht bij de door het concern zelf uitgeroepen grens van 30 procent gebracht. In het derde kwartaal van vorig jaar was de verhouding vreemd vermogen ten opzichte van eigen vermogen 29,2 procent.

Lees hier hoe Shell het evenwicht op lange termijn hoopt te herstellen: Shell bezuinigt nog meer en investeert minder

Lage olieprijs hindert verkoop

Financieel topman - tot maart - Simon Henry. Foto Bas Czerwinski/ ANP

Financieel topman Simon Henry – hij wordt in maart opgevolgd door de Amerikaanse Jessica Uhl – wil voor 2019 voor 30 miljard dollar aan bedrijfsonderdelen verkopen. Van die 30 miljard is nu ongeveer eenderde bij elkaar gesprokkeld.

De verkoop van zogeheten downstream-onderdelen – raffinage, petrochemie en verkoop – verloopt vlot.

Maar tegelijkertijd is dat ook juist de tak waar Shell op dit moment het meeste verdient. Analisten verwachten dat Shell op deze verwerking van olie- en gasproducten in 2016 7,6 miljard dollar winst maakt. Voor de upstream – de exploratie en productie – wordt een verlies van 2,5 miljard dollar verwacht.

Dat heeft natuurlijk alles te maken met de dramatische val van de olieprijs die een jaar geleden op 27 dollar per vat Noordzee-olie (Brent) een dieptepunt bereikte. Tegen die prijs zou de verkoop van gas- en olievelden nieuwe verliezen opleveren. Maar inmiddels is de prijs met 55 dollar per vat weer verdubbeld en loont de verkoop nu wel.

Shell-topman Ben van Beurden heeft herhaaldelijk laten weten dat het terugdringen van de schulden op dit moment topprioriteit is. Het op peil houden van het dividend voor de aandeelhouders komt op de tweede plaats. Nieuwe investeringen op de derde.

Er kan dus nauwelijks meer geld worden bijgeleend om het dividend te kunnen uitbetalen. Wat betekent dat er weinig overblijft voor nieuwe investeringen die nodig zijn om de productie van olie en gas op termijn in stand te houden. Een ingewikkelde balanceeract in een aanhoudend onzekere markt. Analisten verwachten dat de olieprijs zich verder zal herstellen en dat de inkomsten uit exploratie en productie de komende jaren fors zullen toenemen.

Ook de opstelling van de Amerikaanse president Trump wijst in die richting. Vorige week gaf hij groen licht voor twee zeer omstreden pijpleidingen door de VS. Hij heeft bij herhaling gezegd de olie-industrie in zijn land ruim baan te willen geven.

Duurzame energie

Tegelijkertijd zetten steeds meer landen in op de ontwikkeling van duurzame energie. Zelfs als Trump een streep zou zetten door het klimaatakkoord van Parijs, zoals hij heeft gedreigd, houden landen vast aan hun eigen klimaatdoelen.

Ook de aandeelhouders van Shell beginnen zich steeds nadrukkelijker te roeren. Op de algemene aandeelhoudersvergadering van mei zal een motie in stemming worden gebracht waarin Shell wordt gevraagd de leiding te nemen in de energietransitie van fossiel naar duurzaam.

Hoewel Van Beurden op het standpunt blijft dat fossiele brandstoffen nog tot in lengte van dagen nodig zullen zijn, heeft Shell sinds zijn aantreden in 2014 wel een aantal opmerkelijke duurzame initiatieven genomen, met name in Nederland.

Zo werkt Shell mee aan de installatie van windparken op zee, komen er op Shell- benzinestations ook oplaadpalen voor elektrische auto’s en wordt het waterstofnet uitgebreid. Voorzichtige stapjes naar verduurzaming. Al zullen die in de jaarcijfers nog nauwelijks zichtbaar zijn.