Psychologen: ‘Trump lijdt aan kwaadaardig narcisme’

Psychiatrie

Duizenden psychiaters en psychologen stemden in met een „diagnose op afstand”: Donald Trump is geestesziek.

Meer dan 14.000 psychologen en psychiaters tekenden een petitie waarin staat dat de Amerikaanse president Donald Trump „kenmerken vertoont van een ernstige geestesziekte” Foto EPA/JIM LO SCALZO

Meer dan 14.000 psychologen en psychiaters tekenden al een online petitie waarin staat dat de Amerikaanse president Donald Trump „kenmerken vertoont van een ernstige geestesziekte”. Hij zou vervangen moeten worden, omdat hij „psychologisch incapabel is om de taken en verplichtingen van de president van de Verenigde Staten uit te voeren.” Dat is de omschrijving in de grondwet die de mogelijkheid geeft om een president af te zetten.

De handtekeningenactie onder professionals is een initiatief van John Gartner, een vrijgevestigd psycholoog in Baltimore en New York. Gartner schreef eerder een „psychobiografie” van voormalig president Bill Clinton. Volgens de psycholoog lijdt Trump aan „kwaadaardig narcisme”.

Hoewel hij Trump nooit zelf heeft onderzocht, is volgens Gartner uit Trumps openbare optredens zonneklaar dat de pas gekozen president voldoet aan tenminste drie psychiatrische aandoeningen, namelijk die van narcistische, antisociale, en paranoïde persoonlijkheidsstoornissen. Bij elkaar is dat een „giftige cocktail”, aldus Gartner dinsdag in het blad Psychology Today. Gartner ‘scoorde’ Trump volgens de criteria van DSM, het diagnostisch handboek met psychiatrische aandoeningen.

De actie van Gartner, en de bijval van vakgenoten, heeft in de VS een heftige discussie losgemaakt onder psychiaters en psychologen. Een diagnose „op afstand” is in het vakgebied taboe. Het is een overtreding van de zogeheten Goldwater Rule (zie inzet).

Maar Gartner draait het om; hij vindt dat hij als beroeps de verantwoordelijkheid heeft het publiek te wijzen op de „clear and present danger” die Trump in deze positie vormt. Als de petitie de grens van 15.000 ondertekenaars bereikt zal Gartner hem overhandigen aan de Democratische senator Chuck Schumer, zodat die er verder mee kan gaan.

Enkele collega’s vinden dat Gartner zijn boekje ver te buiten gaat met zijn actie. Psycholoog Steven Berglas uit Los Angeles zegt in Psychology Today dat de Goldwater Rule nog altijd geldt. Op basis van gedrag in het openbaar kun je niet uitmaken of dat behoort tot iemands persoonlijkheid of dat het gespeeld is, zegt Berglas, die het overigens niet eens is met de ideologie van Trump. Berglas: „Wie zegt dat Trump geen verfbommetjes tegen de muur gooit om chaos te creëren en dan vervolgens zijn beleid afzwakt om voor elkaar te krijgen wat hij wil?”

Psychiater Allen Frances, emeritus van Duke University en mede-auteur van het handboek DSM is het met Berglas eens. Hij noemt Trump „bad – not mad”. Ook hij vindt Trump een bedreiging voor de democratie. Maar de kwestie of hij wel geschikt is als leider „moet politiek worden opgelost”, aldus Frances. „niet psychologisch.”

In het Amerikaanse blad STATnews zegt Frances nog eens duidelijk dat Trump aan geen van de DSM-diagnoses voldoet. „Ik schreef mee aan de criteria (in het DSM-handboek) en ik zou moeten weten hoe ze bedoeld zijn en moeten worden toegepast”, zeg hij. De diagnose persoonlijkheidsstoornis vereist de aanwezigheid van klinisch significante lijdensdruk. „Leunstoeldiagnostici zijn zich niet bewust van dit criterium of ze besloten achteloos om dit te negeren.”