Opinie

Funda’s kasteelrijtjeshuis kan niet op tegen Neerlands trots

Heel creatief dat droomrijtjeshuis, schrijft , maar praktisch onbruikbaar. Juist het traditionele rijtjeshuis verdient bewondering.

Met het ontwerp voor een huis dat is gebaseerd op de woonwensen van huizenzoekers, wilde de huizenzoeksite Funda een discussie over de woningbouw in Nederland op gang brengen. Beeld Funda Real Estate

Het ontwerp van de nieuwe kasteelrijtjeswoning van huizensite Funda, gebaseerd op woonwensen van huizenzoekers, lijkt op een kruising van een Volkswagen met een Bentley. Erg origineel, maar kansloos in de concurrentie met de functionele indeling van de traditionele rijtjeswoning.

Het rijtjeshuis is het icoon van de Nederlandse volkshuisvesting. Ruim drie miljoen woningen behoren tot dit type. In de komende decennia moeten er nog een kleine miljoen huizen worden bijgebouwd. Reken er maar op dat een aanzienlijk deel daarvan ook weer eengezinswoningen zullen zijn. Ook al woont daar dan vaak geen traditioneel gezin meer in. Want ook bij andere samenlevingsvormen en alleenstaanden geniet de rijtjeswoning populariteit.

Twee jaar geleden deed ik onderzoek naar de woonvoorkeuren van Nederlanders. Daaruit kwam naar voren dat de indeling en het programma van rijwoningen zijn uitgekristalliseerd. Met een woonkamer, keuken, drie slaapkamers, badkamer en een (verbouwde) zolder. De ontwerpen kennen wel verscheidene varianten, maar die zijn overzichtelijk, zoals situering van de keuken aan de straatzijde of aan de tuinkant.

‘Ridderzaal’

Voor het product dat onze wooncultuur zo domineert, presenteert makelaarssite Funda nu een totaal ander concept: het Fundahuis ofwel het ‘rijtjeskasteel’. Kenmerkend is de enorm hoge woonkamer – de ‘ridderzaal’ van 42 m2 – die zich ook uitstrekt tot in de eerste verdieping. De ruimte die dat in beslag neemt, gaat ten koste van de (‘compacte’) slaapkamers.

De ontwerpers proberen de wensen van twee groepen zoekers op Funda met elkaar te verenigen. ‘Dromers’ kijken naar kastelen, en ‘realisten’ zoeken naar een eengezinshuis van 100 à 120 m2. In die benadering schuilt nu precies de zwakte van de oefening. Vergelijk het met het kruisen van de Volkswagen Golf met de Bentley Continental. Of van een olifant met een antilope. Je kunt de kenmerken van een kasteel niet in het volume en de logica van de rijtjeswoning proppen. Hoe vindingrijk de architecten overigens ook te werk zijn gegaan: de praktische bruikbaarheid van de Fundawoning scoort onvoldoende.

Complexe constructie

Huishoudens met kinderen zullen de woning sowieso niet appreciëren; hun kroost komt ruimte tekort. En veel mensen willen bijvoorbeeld per se een grote badkamer; dat heeft deze woning niet. Constructief zit het huis complex in elkaar. De bouwkosten zullen waarschijnlijk de 200.000 euro te boven gaan. Detail: voor de bewassing van het dakvenster zal men een stuntman moeten inhuren. Zo blijft de Fundawoning hoogstwaarschijnlijk een creatieve maar theoretische oefening. Maar laten we kijken of er toch animo voor is; men kan zich geen betere promotor dan Funda wensen. Het oordeel is aan de markt. Mocht het toch aanslaan, dan ben ik de eerste die de ontwerpers een kratje bier ter beschikking stelt, en een flesje wijn van een mooi chateau.

Het Funda Huis van Jeroen Ateteveld en Dingeman Deijs is een kruising tussen een middeleeuws kasteel en een doorzonwoning.

Beeld Funda Real Estate

Het lijkt mij evenwel zinvoller dat ontwerpers zich nog eens storten op het ‘ideale’, ruime appartement. Ons land heeft daar – in tegenstelling tot grondgebonden woningen – geen rijke traditie in. Met de trek naar stedelijke regio’s groeit de behoefte aan dit type woningen, met een passende, kindvriendelijke woonomgeving.

Tot slot dit: ook bij het initiatief van Funda wordt het huidige rijtjeshuis weer neergezet als een uiting van conservatisme, gebrek aan vernieuwing en luiheid van ontwikkelaars. Terwijl het juist bewondering afdwingt dat het rijtjeshuis alle maatschappelijke, economische en technologische veranderingen in de afgelopen zeventig jaar – met kleine aanpassingen – glansrijk heeft weten doorstaan. De bewoners zijn dik tevreden. Een typisch Nederlands product staat als een rots in de branding in een wereld vol verandering en onzekerheid. Waarom zijn we daar niet gewoon trots op?