Deze nieuw ontdekte kreeft lijkt op een zuurstok - en is in Nederland ontdekt

Nieuw dier Op Bonaire is een vrolijk gestreepte heremietkreeft ontdekt. De kreeft leeft in koraalriffen en heeft een mysterieuze lepelschaar.

De pas beschreven snoepgestreepte heremietkreeft heeft opvallende zuurstokstrepen en een schaar in de vorm van een ijslepel. Foto Ellen Muller

Vrolijk gekleurd als een zuurstok, nieuw voor de wetenschap én ontdekt in Nederland. In de gemeente Bonaire, om precies te zijn. Een Amerikaanse heremietkreeftexpert heeft in het wetenschappelijke tijdschrift Zookeys deze nieuwe ‘snoepgestreepte heremietkreeft’ beschreven. Het opvallende kreeftje werd voor het eerst door een duiker op het Caraïbische eiland Bonaire gefotografeerd. Bonaire is sinds 2010 een ‘bijzondere gemeente’ van Nederland.

De zuurstok-heremietkreeft leeft net als andere heremietkreeften in lege schelpen. Dit heremietkreeftje onderscheidt zich van andere soorten door de felrode strepen op zijn scharen en poten, borstel-antennes en één schaar in de vorm van een ijslepel. Het kreeftje is klein, ongeveer één à twee millimeter.

De zuurstok-heremietkreeft verschuilt zich onder richels en in holtes van koraalriffen. De kreeft deelt die verstopplek opvallend vaak met murenes, aalvormige en vleesetende vissen. Eén kreeftje werd zelfs óp een murene gefotografeerd.

Poetskreeftje

Misschien leeft de kreeft als ‘poetskreeftje’ van het slijm en de parasieten op de huid van murenes. Het bestaan van poetsvissen en poetsgarnalen is bekend, maar voor een heremietkreeftje zou het een unicum zijn. De schelp zit hem snel in de weg bij het overstappen van vis naar vis. Een andere optie is dat de kreeft leeft van voedselresten die murenes morsen in hun hol.

De zuurstok-heremietkreeft is per toeval ontdekt. Onderwaterfotograaf Ellen Muller stuurde een foto van een rifkreeft naar een kreeftexpert, maar hem vielen vooral kleine heremietkreeftjes op de voorgrond op. Hij raadde aan om de foto naar Rafael Lemaitre te sturen, de heremietkreeftexpert die het kreeftje uiteindelijk als nieuwe soort heeft beschreven.

Lemaitre wilde het kreeftje aanvankelijk naar Ellen Muller vernoemen, maar zij had liever dat die eer ging naar haar kleindochter Molly. De kreeft heet nu Pylopaguropsis mollymullerae

Het is een raadsel waarom de snoepgestreepte heremietkreeft niet eerder is opgevallen, schrijft Lemaitre in zijn artikel. De kreeft leeft in koraalriffen die populair zijn bij duikers waar het water helder is. Misschien heeft het er mee te maken dat het kreeftje rondhangt bij bijtgrage murenes en vooral ‘s nachts actief is.

De kreeft heeft een opvallende rechterschaar, in de vorm van een ijslepel. Het is niet duidelijk waar de lepelschaar precies voor dient. Op een van de videos houdt zijn lepel tegen zijn lijf, als een schild. In een andere video gebruikt het kreeftje de schaar om zichzelf af te zetten.

De naaste verwant van de snoepgestreepte kreeft is een heremietkreeftje dat rond de Galápagos-eilanden leeft, aan de andere kant van de landengte van Panama. Dat kreeftje is niet rood met wit gestreept, maar bruin met crème. De twee soorten zijn sinds de sluiting van twee Amerika’s, zo’n 3 miljoen jaar geleden, verder nauwelijks van elkaar gaan verschillen.

Muller fotografeerde de kreeft in het Bonaire National Marine Park, waar veel gedoken wordt. Dat zeereservaat is een van de zes natuurgebieden in Caraïbisch Nederland. Waarschijnlijk komt het kreeftje ook voor rond andere Caraïbische eilanden, maar daar is het tot nu toe nog niet gezien.