Oud-EU’ers lopen in groten getale over naar Brusselse lobbyfirma’s

Door een gebrek aan regels en onafhankelijk toezicht kunnen oud-politici na een carrière bij EU-instellingen gemakkelijk aan de slag bij lobbybedrijven. En dat doen ze ook, blijkt uit een nieuw rapport van Transparancy International. Met name bij Google.

José Barroso in de tijd dat hij nog voorzitter was van de Europese Commissie. Zijn overstap naar Goldman Sachs zorgde voor grote ophef. Foto Yves Herman/Reuters

Van de Europarlementariërs die in 2014 nog in de politiek zaten, werkt een derde nu voor bedrijven die vermeld staan in Brusselse lobby-registers. Voor oud-Eurocommissarissen is dat percentage zelfs ruim 50 procent. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Transparancy International.

Volgens de anti-corruptieorganisatie begint Europa daarmee steeds meer op de VS te lijken: in 2012 bleek daar meer dan de helft van oud-Congresleden de overstap naar het bedrijfsleven te hebben gemaakt (vergeleken met 3 procent in 1974). In Brussel spant Google de kroon: van de lobbyisten die voor de internetgigant in de weer zijn, werkte 57 procent voorheen bij EU-instellingen.

Transparency International schrijft dat een switch van de publieke naar de private sector niet per definitie slecht is, integendeel: de uitwisseling van kennis en ervaringen kan ,,extreem nuttig” zijn. Maar onwenselijke belangenverstrengeling ligt snel op de loer. Volgens de organisatie is Brussel kwetsbaar, omdat huidige gedragscodes zwak zouden zijn, en moeilijk afdwingbaar.

Ontbreken van regels

Sterker nog: het Europees Parlement hanteert helemaal geen regels. Wie het verlaat, kan meteen het bedrijfsleven in, zonder afkoelingsperiode. Volgens Transparancy International werden na de Europese verkiezingen van 2014 26 ex-parlementariërs vrijwel meteen ingehuurd door Brusselse lobby-firma’s. Het ontbreken van regels is des te vreemder, omdat hun assistenten wél verplicht moeten afkoelen, soms wel twee jaar.

Leden van de vorige Europese Commissie, van oud-voorzitter José Manuel Barroso, kwamen onder meer terecht bij staalbedrijf Arcelor-Mittal, taxidienst Uber, Bank of America en Volkswagen. Rondom Barroso zelf ontstond een rel toen bleek dat hij een functie had geaccepteerd bij de invloedrijke bank Goldman Sachs, een van de hoofdrolspelers tijdens de financiële crisis. Zijn opvolger Jean-Claude Juncker beloofde toen de voor oud-Eurocommissarissen geldende afkoelingsperiode van 18 maanden te verlengen.

Volgens Transparancy International is meer nodig. De organisatie vindt het raar dat huidige Eurocommissarissen moeten oordelen over de baantjes van hun voorgangers. In Canada geldt een afkoelingsperiode van vijf jaar voor topfunctionarissen, ministers en parlementsleden. Een apart, onafhankelijk orgaan, met 74 onderzoekers en vergaande sanctiemogelijkheden, ziet hier op toe. Europa moet ook die kant op, vindt Transparancy International.