Mohamed weerloos in maalstroom van geruchten internet

Mohamed Belkhadir werd onterecht beschuldigd van terreur. Het internet ging er mee aan de haal. Fox News verwijderde zijn tweet pas na onder druk te zijn gezet door de Canadese premier Trudeau.

Een herdenkingstocht in Montreal, Quebec, voor de slachtoffers van de aanslag op een Moskee. Foto Dario Ayala/Reuters

Nietsvermoedend was Mohamed Belkhadir, een inwoner van de Canadese stad Quebec, zondagavond bezig met sneeuwruimen voor de deur van de moskee in zijn woonplaats. Hij had geen idee dat zijn naam enkele uren later de wereld rond zou gaan als hoofdverdachte van een terreuraanslag. Laat staan dat die aanslag zou worden aangevoerd als bewijs dat de Amerikaanse president Donald Trump op de juiste weg is met zijn omstreden inreisverbod voor inwoners uit zeven overwegend islamitische landen.

Zo gefocust was de 29-jarige Belkhadir, dat hij geen acht sloeg op de man die naar binnen liep met een vuurwapen en in korte tijd een bloedbad aanrichtte. Binnen enkele minuten waren zes van Belkadhir’s geloofsgenoten dood, acht anderen raakten gewond. Hij belde het alarmnummer en probeerde een gewonde kennis te helpen, vertelde hij naderhand aan Canadese media. Maar toen hij een gewapende man op zich af zag komen, sloeg hij op de vlucht. Het bleek de politie.

Belkhadir werd overmeesterd en gearresteerd. Korte tijd later gaf de vermeende schutter, de 27-jarige student Alexandre Bissonnette, zichzelf aan. Hun namen lekten maandag uit (melding werd gemaakt van Mohamed Khadir, van Marokkaanse afkomst). Voordat het stof was neergedaald werden de ingrediënten het internet opgeslingerd en met hem in verband gebracht: moskee, bloedbad, iemand die „Allahu Akbar” zou hebben uitgeroepen.

„Verdachte in terreuraanslag op moskee in Quebec was van Marokkaanse afkomst”, meldde Fox News. De site heavy.com kwam allengs met „vijf snelle feiten die je moet weten over Mohamed Khadir.” Een afbeelding begon te circuleren op Twitter, met beide namen, Bissonnette klein, KHADIR groot.

Aanhangers van Trump sprongen er boven op sociale media. Zie je wel: moslimterreur in Canada! En dat op de dag nadat premier Justin Trudeau goede sier maakte op Twitter met zijn visie dat vluchtelingen uit Syrië en elders welkom zijn, in contrast met het omstreden inreisverbod in de VS.

Sean Spicer, de woordvoerder van het Witte Huis, liet maandag weten dat Trump Trudeau had gebeld om zijn medeleven te betuigen – en legde een verband met het omstreden inreisverbod. „Het herinnert ons er op een vreselijke wijze aan dat we op onze hoede moeten zijn”, zei Spicer. „En waarom de president actieve stappen onderneemt waar het gaat om de veiligheid van ons land, in plaats van zich afwachtend op te stellen.”

Screenshot verwijderde tweet Fox News

Een aanslag op moslims als argument voor het inreisverbod – de Washington Post plaatste daar een vraagteken bij: „Waarom suggereerde Sean Spicer dat de schietpartij in Quebec de beleidsinitiatieven van Trump rechtvaardigt?”

David Vance, een extreemrechtse Britse twitteraar, schreef: „Ik stel vast dat een van de verdachten van de #QuebecCityMosqueShooting Mohamed Khadir heet. Ik denk dat we de witnationalistische invalshoek kunnen uitsluiten.” Toen iemand tegenwierp „En Alexandre Bissonnette dan?”, reageerde Vance: „En Mohamed dan??”

Toen zorgde de politie van Quebec voor een wending: van de twee arrestanten was slechts één verdachte. De ander was slechts een „getuige”. Het was nog enkele uren gissen wie de verdachte was. Maar Belkhadir werd maandagmiddag vrijgelaten. En Bissonnette, die zich op sociale media met afkeer had uitgelaten over immigranten, en Trump leuk vond op Facebook, werd voorgeleid bij de rechtbank in Quebec-Stad.

Op internet ging de geest niet overal gewillig terug in de fles. Fox News liet zijn tweet nog tot dinsdag staan, en haalde hem pas na kritiek van het kantoor van Trudeau weg.

„Onverdedigbaar dat dit er een volle dag later nog steeds staat”, twitterde Glenn Greenwald (het gelinkte verslag van Fox werd wel aangepast). Ook Heavy.com paste de vijf vragen aan.

En Belkhadir? Hij maakte zich tijdens een nacht in de cel zorgen, vertelde hij. Maar hij heeft begrip voor de politie. „Ik kan me voorstellen dat ze me hebben gearresteerd”, zei hij tegen de krant La Presse. „Voor hen is iemand die op de vlucht slaat verdacht.”