Recensie

DWDD brengt hommage aan stille kracht van de VPRO

De overleden VPRO-hoofdredacteur Karen de Bok kreeg terecht een uitgebreid eerbetoon in De Wereld Draait Door. Aan tafel zaten vijf makers van de succesvolle reisseries van de omroep.

Hommage aan Karen de Bok in 'DWDD' (VARA).

Elf dagen nadat Karen de Bok (55), hoofdredacteur van VPRO-televisie, uit het leven was gestapt, werd er eindelijk op televisie een uitgebreide hommage gebracht aan iemand die nogal wat teweeg heeft gebracht bij de publieke omroep.

De VPRO zelf deed dat tot nu toe summier, met geschreven herdenkingsteksten voor of na een programma. De verwarring is daar natuurlijk ook enorm, want afgezien van de schrik en het verdriet, dient zich ook de vraag aan: hoe moet het nu verder?

Toen Jan Blokker, lang geleden, overstapte van de krant naar de VPRO, om de daar heersende vrolijke anarchie en creativiteit te stimuleren en enigszins te stroomlijnen, luidde het motto: „De VPRO heeft een meneer nodig.”

In 2008 werd verslaggever en programmamaker Karen de Bok niet de eerste mevrouw als hoofdredacteur, maar haar nuchtere bewind bleek wel degelijk in staat om de soms wat al te parmantige mannelijke ego’s in de villa in toom te houden. Ze deed dat in een tandem, tot 2013 met Frank Wiering en daarna naast Stan van Engelen. Ook dat duidt op bescheidenheid en een totaal gebrek aan behoefte om de baas uit te hangen.

Zoals Bram Vermeulen, die reisseries voor de VPRO maakte in Afrika en Turkije, het zei in de hommage van De Wereld Draait Door (VARA): „Je zou haar niet snel aan een tafel als deze zien zitten”. De afwezigheid van glamour en kapsones is wellicht ook een van de redenen dat er over het wegvallen van zo’n stille kracht weinig gepraat wordt in de media.

Aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk zaten vijf makers van die zo succesvolle reisseries op de zondagavond: naast Vermeulen Jelle Brandt Corstius (voormalige Sovjet-Unie, India), Thomas Erdbrink (Iran), Ruben Terlou (China) en Eelco Bosch van Rosenthal (Verenigde Staten). Tafeldame Halina Reijn vond het een bijna intimiderend gezelschap, en terecht.

Ze waren kort daarvoor aanwezig geweest bij een herdenkingsbijeenkomst in Amsterdam, waarvoor sommigen zelfs uit verre streken waren afgereisd. Stuk voor stuk prezen ze de intuïtie en de inspiratie van De Bok. Voor Vermeulen was zij de vanzelfsprekende eerste stop als hij naar Nederland kwam, ook al was het niet om over een nieuw programma te praten.

Terlou, die zonder enige ervaring op basis van een screentest het vertrouwen had gekregen om de serie Langs de Oevers van de Yangtze te maken, stelde terecht dat zijn leven daarmee een andere wending had gekregen. En Jelle Brandt Corstius merkte op hoe belangrijk het was om juist in deze tijd het buitenland voor veel mensen een beetje dichterbij te brengen.

Sinds 2008 is de VPRO weer een beetje de omroep geworden die het was in de tijd van Blokker en Van Kooten & De Bie: spraakmakend, grensverleggend, met betrouwbare en herkenbare kwaliteit. De Bok was ook degene die van het begin af aan vertrouwen had in Zondag met Lubach (in weerwil van een aarzelende netmanager). Vorig jaar stond ze er op dat er minimaal drie vrouwen in Zomergasten zouden optreden.

In het algemeen zou je wensen dat televisiemakers zich iets minder op de borst klopten. In het geval van het overlijden van Karen de Bok had dat in haar nagedachtenis wel iets meer gemogen.

Praten over zelfdoding kan bij de hulp- en preventielijn 0900 0113 (www.113Online.nl): ‘Zelfmoord? Praat erover’.