De duikplank van tien meter hoog - spring jij?

In een korte documentaire brengen twee Zweedse filmmakers de twijfel van mensen bovenaan de duikplank vol spanning in beeld. De kijker wordt onvermijdelijk aangesproken.

Een screenshot uit de video The New York Times

Niet veel meer dan één shot, maar toch zestien bloedstollende minuten documentairefilm die de kijker voortdurend de vraag stelt: wat zou jij doen? Dat presteerden de Zweedse filmmakers Maximilien van Aertryck en Axel Danielson.

In hun korte documentaire Ten Meter Tower staat de camera constant gericht op de top van een hoge duikplank in een onopmerkelijk zwembad ergens in Zweden. De twee filmmakers vroegen een aantal deelnemers om voor ongeveer dertig dollar de trap te beklimmen en te springen - als ze wilden. Geen verplichtingen. Terwijl velen de afweging maken, een aanloop nemen en zich weer terugtrekken of springen, draait de camera stug door.

Het resultaat is een portret van een opmerkelijk psychologisch proces. Kijken naar twijfel was nog nooit zo spannend. Want de spanningsboog mag dan dun lijken, wat de potentiële springers voelen springt vrijwel onmiddellijk over op de kijker. “Het is hoger dan het lijkt”, verzucht een jongen aan het begin. En dat merk je vanuit je stoel.

Gespannen interacties

Sterk zijn vooral de scènes waarin twee mensen samen aan de top staan. Het leidt twee keer tot gespannen interacties waarin groepsdruk vaak impliciet aanwezig is. Zo voeren een jongen en een meisje een soort filmische dans uit, die iets weg lijkt te hebben van een koppel dat afscheid neemt van elkaar wanneer de man naar het leger vertrekt. De jongen wil per se eerst springen, het meisje wacht vol spanning op een afstandje.

De film werd al in 2016 afgerond en ging langs een aantal festivals, maar is nu door The New York Times op hun documentairekanaal gezet (een hoekje van de immense site met wel meer pareltjes). In het begeleidende artikel beschrijven de twee filmmakers dat ze graag twijfel in beeld wilden brengen, maar niet geacteerd. Ze zochten een situatie die geschikt was om de emotie vast te leggen. De twee zeggen minder geïnteresseerd te zijn in verhalen maar vooral in het vastleggen van sterke emoties.

Toch ontsnapt ook een schijnbaar tijdloze documentaire als deze niet helemaal aan de actualiteit. In een van de commentaren onder de video schrijft lezer Elliot Silberberg: “Ik zou alleen kunnen springen op de vlucht voor iets engs. Zoiets als Steve Bannon die achter me staat.”