Hollandse korte kapsels en windjacks - Vetements maakt het überhip

Parijs Twee Rotterdammers maken al jaren verzamelingen van mensen met dezelfde kledingstijl. Ineens waren hun ‘Exactitudes’ op de catwalk te zien bij designerlabel Vetements.

De invloedrijkste mode-ontwerper van het moment baseert zijn nieuwe collectie deels op stereotiep, oer-Hollands kleedgedrag. Op vrouwen van middelbare leeftijd, met een kort kapsel, driekwartbroek en een kleurig windjack van het merk Gaastra of van Human Nature, de kleding van de ANWB. Op het vrijetijdsuniform van Nederlandse 65-plusmannen, een corduroy broek met een wollen pull-over. En op gabbers, met hun kale hoofden en snoepjeskleurige trainingspakken, nog zo’n typisch kledingfenomeen uit de polder.

Het klinkt onwaarschijnlijk, maar het is echt waar: Demna Gvasalia heeft de collectie voor de volgende winter van zijn überhippe en duurgeprijsde label Vetements gebaseerd op supernormaal kleedgedrag. Als uitgangspunt gebruikte de ontwerper de ‘Exactitudes’ van fotograaf Ari Versluis en style profiler Ellie Uyttenbroek.

Het Rotterdamse duo maakte internationaal naam met een antropologisch fotoproject. Sinds 1994 verzamelen zij mensen met een overeenkomstige kledingcode en identiteit. Versluis en Uyttenbroek ontmoeten kandidaten op straat, maken in de studio portretten tegen een neutrale achtergrond, en presenteren hun classificaties volgens een vast stramien: een grid van twaalf vierkante foto’s, een ‘Exactitude’, een samentrekking van ‘exact’ en ‘attitude’.

Versluis en Uyttenbroek begonnen met het vastleggen van kledingcodes dicht bij huis. Zo fotografeerden ze Rotterdams blondines (Bimbo’s), blanken met dreads en stoere Surinaamse meiden met oversized trainingsbroeken en hair extensions. Later gingen ze ook series maken in onder meer Brazilië, China en Marokko. De teller staat nu op 154 Exactitudes, die wereldwijd zijn gepubliceerd en tentoongesteld. Het overzichtsboek is toe aan de zesde editie.

Exactitude 67: Early Birds

Versluis en Uyttenbroek voelen zich „waanzinnig vereerd” dat hun werk de „hotste ontwerper van dit moment” heeft geïnspireerd en daar ruiterlijk voor uitkomt. Zo droeg een van de ‘gabbers’ op de Parijse catwalk een blauw trainingsjack dat meerdere keren was bedrukt met ‘Rotterdam’. Versluis met een lach: „We hebben hem als het ware een lookbook voor zijn collectie verschaft en dat heeft hij keurig overgenomen, inclusief onze modellensuggesties.”

Twee jaar geleden maakten ze kennis met Gvasalia. Op verzoek maakte Versluis foto’s van twee van zijn ontwerpen voor het modeblad Purple Magazine. Versluis: „Hij vertelde hoe belangrijk onze Exactitudes tijdens zijn studententijd voor hem waren geweest. Dresscodes interesseerden hem zeer.”

Een paar maanden geleden belde Gvasalia dat hij een collectie op de fotoseries ging baseren. Hij bestelde een stapel boeken en vroeg of hij de Exactitudes in de show mocht tonen. Versluis: „Later belde zijn broer Guram, de ceo van Vetements, weer af.” De foto’s van de catwalkshow in Centre Pompidou vorige week kwamen voor Versluis en Uyttenbroek daarom toch nog als een verrassing.

Exactitude 24: Bouncers

Het fotoduo is verbaasd dat de Exactitudes niet al eerder tot een modecollectie hebben geïnspireerd. Normcore, je zo normaal mogelijk kleden, is al jaren een trend, zegt Uyttenbroek: „Als reactie tegen hipsterkleding naar de Action en Primark, flirten met de consumptiemaatschappij.” Versluis spreekt van „de power van de straat”.

„Wat Gvasalia met Vetements doet, staat voor de zeitgeist. Hij kaart aan hoe ingewikkeld het vormen van sociale identiteit is in een complexe grootstedelijke omgeving.”

Versluis bewondert de twist die Gvasalia aan de Exactitudes heeft gegeven. „Zijn ontwerpen lijken wel gephotoshopt. De volumes zijn anders, de mouwen langer, een riem is opeens een meter te lang. Wij hebben kleren gefotografeerd, Gvasalia heeft mode ontworpen.” Het uitgangspunt van mode – het exclusieve, dat wat het onderscheidt van kleding – heeft Gvasalia voor zijn nieuwe collectie omgedraaid, zegt Versluis. „Hij stelt het individualisme aan de kaak.”

Exactitude 101: Dutch Family

Positieve helderziendheid

Op de internationale Vogue-site publiceerde de Amerikaanse modecriticus Suzy Menkes een enthousiaste beschouwing over de nieuwe Vetements-collectie. „Geestig, soms mooi, inventief in haar vormen en intrigerend wat betreft boodschap”, concludeerde Menkes.

De kleding van gewone mensen als uitgangspunt gebruiken voor een high fashion-modecollectie is recent een minder subversieve keuze geworden, schreef Menkes ook: „Nu Donald Trump in het Witte Huis woont, lijkt het van positieve helderziendheid te getuigen om de modewereld te behandelen alsof het reality tv is.”

Meer foto’s van de herfstcollectie van Vetements op vogue.com (zoekterm: ‘Vetements Fall 17’). Alle Exactitudes staan op exactitudes.com