Cultuur

Interview

Interview

Nooit is Nederland af

Verdeeld Nederland De verkiezingsstrijd zal grotendeels gaan om de Nederlandse identiteit. Wie hoort bij ons, wie niet? Peter de Krom fotografeert al jaren Nederlanders die Normaal. Doen.

Achter elk raam houden twee vazen de wacht. Nooit één vaas, dan zou de boel uit het lood slaan, vensterbank, huis en bewoners overhellen, door elkaar geschud, hopeloos in de war raken.

O Nederland. Er zijn wel eens Nederlanders, er zijn zelfs ministers geweest die verzuchtten dat Nederland af was en dat het enige wat ons nog te doen staat, onderhoud tot het einde der tijden is. Wat een misvatting. Nederland is helemaal niet af. Nederland wil niet af zijn. Een andere minister gaf zijn boek niet voor niets de titel Dit land kan zoveel beter mee.

Een planoloog heeft het wel eens goed samengevat. Nederland, zei hij, is „een land van optimaliseerders”. Het kan iets cultureel-genetisch zijn, met een geschiedenis van waterkeerders en landmakers en hun eindeloze worsteling met de krachten der natuur, of iets dat met de taaie traditie van het calvinisme te maken heeft. Hoe dan ook, als het er helemaal perfect uitziet, stopt er altijd wel een wagentje met mannen in overall en met fantastisch gereedschap om de laatste oneffenheden vlak te schuren, de laatste rafels bij te punten.

Peter de Krom is de hoffotograaf van dat eeuwig bijna-affe land. Zijn decor is perfect. Alleen de mens, met heel zijn rommelige zelf, is hierin een verstorend element. En soms een dier.

Sinds de brief van VVD-leider Mark Rutte aan Nederland weten we dat de normale Nederlander een bedreigde diersoort is en dat de verkiezingscampagne zal gaan over de vraag hoe die te redden. De reacties waren voorspelbaar: wie is dan een normale Nederlander en wie niet? Die vraag is terecht en met elke poging tot preciserend antwoord zal Rutte zichzelf verder in de nesten werken. Tenzij hij zo verstandig is op de foto’s van Peter de Krom te wijzen. Deze Nederlanders Doen. Normaal.

EIGEN. Nederland, Hoek van Holland, 09-07-2013. Een man en vrouw slapen langs de Nieuwe Waterweg en Emmaboulevard. Foto: Peter de Krom

De Kroms foto’s worden verdiept door de zekerheid dat elk voorwerp waarmee de publieke ruimte is ingericht, een bedoeling heeft die kristalhelder is voor de ontwerper en de opdrachtgever. En dat die bedoeling voor alle andere mensen volkomen ondoorgrondelijk is. Die spanning tussen de goddelijke voorziening en het menselijk tekort, maken de foto’s onweerstaanbaar, grappig en zo Nederlands als maar kan.