DNB: aftrek hypotheekrente verder versoberen

Ramingen De Nederlandsche Bank stelt de groeiverwachting naar boven bij, maar vindt de economie te afhankelijk van de woningmarkt.

Directielid Job Swank van De Nederlandsche Bank (DNB) op archiefbeeld uit 2014. Foto Remko de Waal/ANP

De hypotheekrenteaftrek in Nederland moet verder worden versoberd. Dit zei directielid Job Swank van De Nederlandsche Bank (DNB) maandag in een gesprek met journalisten in Amsterdam.

Swank, verantwoordelijk voor economisch beleid en onderzoek bij DNB, noemde de hypotheekrenteaftrek een „impliciete subsidie” van de overheid. „Eigenlijk zouden we daar vanaf moeten.”

Het kabinet besloot eerder de maximaal toegestane hypotheekschuld terug te brengen van 106 procent van de woningwaarde in 2012 tot 100 procent in 2018. Bij nieuwe hypotheken is aflossing verplicht geworden. Dit scheelt „een beetje”, zei Swank, maar hij wil verder gaan: lenen en sparen moet fiscaal gelijk worden behandeld.

Eigen huis als vermogen

Nu nog wordt lenen voor een eigen woning door de Belastingdienst gunstiger behandeld dan inkomen uit sparen en beleggen. Bij de belastingaangifte kun je, in de zogeheten box 1, je uitgaven aan hypotheekrente aftrekken van je belastbaar inkomen. Eigen vermogen wordt belast in box 3. „Het zou mij een lief ding waard zijn als de hypotheekrente naar box 3 ging”, zei Swank. „Zo wordt lenen niet meer bevoordeeld ten opzichte van sparen”, aldus de DNB-econoom. Een koopwoning wordt dan behandeld als vermogen. Swank zei dat dit „effectief neerkomt” op een zwaardere belasting op eigen woningbezit.

DNB pleit ervoor dat ook bestaande gevallen onder box 3 zouden moeten komen te vallen, hoewel de verandering „geleidelijk” zou moeten worden ingevoerd.

Met het voorstel wil Swank bereiken dat de Nederlandse economie minder afhankelijk wordt van de ontwikkelingen op de woningmarkt. Als de markt voor koopwoningen aantrekt, stijgt de economische groei sterk, maar zakt de huizenmarkt in, dan krijgt de economie een klap. De dubbele recessie in Nederland na de financiële crisis was zwaarder dan elders in Europa. Nu presteert de Nederlandse economie juist bovengemiddeld.

Hogere groeiraming

DNB stelde de ramingen voor de groei van het bruto binnenlands product (bbp) maandag voor de jaren 2016 en 2017 naar boven bij. Voor 2016 zal het groeicijfer uitkomen op 2,1 procent, dit jaar zal de groei versnellen naar 2,3 procent en voor 2018 verwacht DNB 1,7 procent groei. In juni ging het instituut aan het Amsterdamse Frederiksplein nog uit van respectievelijk 1,5, 1,9 en 2 procent.

Het herstel op de woningmarkt droeg voor een half procentpunt bij aan de groei, is de schatting van Swank. „Dat is uitzonderlijk veel, want relatief maakt de woningmarkt een klein deel uit van het bbp. Dat kun je niet eindeloos volhouden.”

Deels beïnvloedt de aantrekkende woningmarkt de bbp-groei direct: mensen verbouwen woningen, kopen keukens en leggen tuinen aan. Deels gaat het indirect: bij een gunstige woningmarkt stijgt doorgaans ook het consumentenvertrouwen. Dit ligt momenteel op het hoogste niveau in ruim negen jaar.