Ontzetting in Birma over moord op vooraanstaande moslimadviseur

Birma

De man die zondag de vooraanstaande jurist U Ko Ni doodschoot, had mogelijke politieke motieven. Het slachtoffer behoorde tot de islamitische minderheid in het land.

Advocaat U Ko Ni, een hooggeplaatst juridisch adviseur van regeringspartij NLD, is zondag doodgeschoten. Foto Phyo Thiha Cho/Myanmar Now via Reuters

Birma is zondagmiddag opgeschrikt door wat veel weg heeft van een politieke moord. Het slachtoffer is advocaat U Ko Ni, een hooggeplaatst juridisch adviseur van regeringspartij NLD. Hij werd op de luchthaven bij de stad Rangoon doodgeschoten toen hij terugkwam van een werkbezoek aan Indonesië.

Het motief van de schutter is niet bekend. Mogelijk is er een verband met de steeds hoger oplopende etnische spanningen tussen moslims en boeddhisten in het Zuidoost-Aziatische land. U Ko Ni was een juridisch adviseur van regeringsleider Aung San Suu Kyi, en tevens een vooraanstaand lid van de islamitische gemeenschap, die in Birma onderdrukt wordt door de boeddhistische meerderheid.

Op videobeelden die de Birmese tv-zender MRTV kort na de aanslag uitzond, is te zien hoe de advocaat met zijn kleinzoon op de arm op een taxi staat te wachten. De schutter, gekleed in een felroze polo en korte broek, duikt achter hem op en schiet Ko Ni van dichtbij door het achterhoofd. Bij zijn vlucht schoot de man ook een taxichauffeur dood die hem probeerde tegen te houden. De politie weet de schutter uiteindelijk in te rekenen,

Volgens politiebronnen gaat het om een 53-jarige man uit de Centraal-Birmese stad Mandalay. Deze regio staat bekend als brandpunt van veel ultranationalistische en anti-islamitische bewegingen.

U Ko Ni was een gerespecteerd jurist die opkwam voor de rechten van de moslimgemeenschap in Birma. In 2015 uitte hij scherpe kritiek op de NLD toen die een kieslijst zonder islamitische kandidaten uitbracht. U Ko Ni werd ook wel gezien als de belangrijkste islamitische adviseur in de entourage van Aung San Suu Kyi. Verder was hij nauw betrokken bij het herschrijven van de Birmese grondwet van 2008, die de militaire dictatuur moet omvormen tot een democratie. Amnesty International riep enkele uren na de aanslag op Ko Ni de Birmese regering op tot het instellen van een onafhankelijk onderzoek.

Anti-islamitisch geweld

In 2012 stak sektarisch geweld tegen moslims voor het eerst de kop op in de West-Birmese provincie Rakhine. Ultranationalistische monniken stookten de lokale boeddhistische bevolking op tegen de Rohingya – een islamitische minderheid in Birma. Ook in andere delen van Birma namen etnische spanningen en geweld toe. Te midden van het anti-islamitische sentiment behaalde de boeddhistische NLD van Aung San Suu Kyi bij de parlementsverkiezingen van 2015 ruim tachtig procent van de stemmen. De situatie van de Rohingya verslechterde ondertussen – het leger voert sinds eind vorig jaar operaties uit tegen de islamitische minderheid in reactie op een serie aanvallen op politieposten. Internationaal neemt de druk op Suu Kyi toe om de omstandigheden van de Rohingya te verbeteren, maar doordat het leger nog altijd grote invloed heeft is daar nog weinig verandering zichtbaar.