De koning van het tennis swingt weer

Australian Open Roger Federer verslaat in een epische finale zijn plaaggeest Rafael Nadal. Hij staat nu op achttien grandslamzeges. Federer, de beste ooit?

Foto David Gray/Reuters

Roger Federer, 35 jaar en 174 dagen oud, vader van vier kinderen, vorig seizoen geopereerd aan zijn linkerknie. Hij keek het einde van zijn carrière in de ogen, hij wist niet of hij nog op topniveau zou terugkeren. Kenmerken van zijn verval waren zichtbaar, weinigen die hem als kanshebber zagen – hijzelf ook niet. Federer was meer historie dan toekomst, meer nostalgie dan realiteitszin.

Maar diep in zijn, reeds indrukwekkende, loopbaan leverde hij een ongekend en onvoorzien meesterwerk af.

In een episch duel van ruim drieënhalf uur versloeg hij in de finale van de Australian Open Rafael Nadal in vijf sets: 6-4, 3-6, 6-1, 3-6 en 6-3. Daarmee verlegde Federer zijn eigen record van zeventien naar achttien grandslamtitels. Het debat, vaak gevoerd, of hij echt de ‘grootste speler aller tijden’ is, kan nu gesloten worden. De tenniswereld lijkt – gezien alle vleiende reacties op het duel – zijn man te hebben gekozen: Federer, de beste ooit.

Een klassieker werd verwacht, een klassieker werd het. De geboren strijder Nadal (30) tegen het geboren natuurtalent Federer (35). Als in hun titanengevechten in het vorige decennium dwongen ze elkaar tot het uiterste. Prachtige, bloedstollende rally’s. Keer op keer switchte het momentum.

Het werd die bijna religieuze ervaring waar bezoekers op hoopten; waarvoor op de zwarte markt tot 16.000 Australische dollar werd betaald, omgerekend ruim 11.000 euro.

Obsessie

Nadal, de oude rivaal en kwelgeest van Federer. Hij die hem zo vaak pijnigde, met name op gravel. Het werd een obsessie, Nadal verslaan op de grote podia. In dat besef keek Federer in de vijfde, beslissende set, tegen een 3-1 achterstand aan. Hij oogde kwetsbaar, was uitvoerig behandeld door een fysiotherapeut aan zijn bovenbeen, miste dure breakpoints. Het was, zo voelde je aan de temperatuur van de partij, wachten op de knock-out, op de laatste klap van de beul.

Maar opeens kruipt Federer uit de oksel van Nadal, drukt het gaspedaal in. Hongerige blik, het ‘Komm, jetzt!’ klinkt. Het is alsof – laat in zijn loopbaan, laat in het toernooi, laat in het duel – alles nog eenmaal op zijn plaats valt.

Een opleving van de grootmeester, met bijbehorende perfecte timing en uitstekend voetenwerk. Hoe Federer naar de hoeken beweegt in de baselinerally’s, daar zie je nog weinig slijtage, het oogt fris, fit, formidabel.

Federer-Nadal, ze geven een voorstelling voor de eeuwigheid. „Jullie mogen nooit stoppen!”, twittert de Argentijnse topspeler Juan Martin del Potro. Dit zijn geen dertigers op hun retour, dit zijn spelers die bij vlagen als in hun hoogtijdagen spelen. Het niveau komt in de buurt van hun legendarische Wimbledon-finale van 2008, die gezien wordt als de beste wedstrijd ooit.

Twitter avatar delpotrojuan Juan M. del Potro Thank you both, don’t you ever quit tennis!! GRANDEEE ROGER 🙌 So inspiring!!

Je voelt de sensatie, de intensiteit – ook voor de tv. Meest beklijvende punt is tegen het slot: enorm tempo, 26 wonderschone slagen, Federer die de trekker overhaalt met een winnende forehand. Vuistje en een strakke, overtuigde blik naar zijn begeleidingsteam. Hij heeft Nadal in de tang, wint vijf games op rij. Hij rondt het af met een twijfelende forehandbal, die na raadpleging van het Hawk-Eyesysteem in wordt gegeven.

Je kan niet gelijkspelen, maar als het één keer had gekund was ik blij geweest om het vanavond te accepteren.

De omhelzing aan het net, mooie woorden voor elkaar, grote sportmannen. „Tennis is een lastige sport”, zegt Federer. „Je kan niet gelijkspelen, maar als het één keer had gekund was ik blij geweest om het vanavond te accepteren.” Hun onderlinge score is na zondag nog ruim in het voordeel van Nadal, met 6-3 in grandslamfinales en 23-12 overall. Dat gat maakt Federer niet meer goed aan het slot van zijn carrière. Maar belangrijker: door deze zege vergroot hij de marge met Nadal qua aantal grand slams naar vier.

Tien jaar geleden versloeg hij Nadal voor het laatst in een grandslamfinale, op Wimbledon. Hun carrières zijn verweven, ze bevochten elkaar, stuwden elkaar op. „Hij maakte mij beter”, zegt Federer.

„Het is voor mij de ultieme uitdaging om tegen hem te spelen. Dus dit maakt het erg speciaal.”

Nadal zat altijd in het hoofd van Federer. De Spanjaard zocht vaak diens kwetsbaardere backhand op, voerde in die hoek de druk op. De voorzichtigere slicebal van Federer was doorgaans het antwoord. Nu schudt hij de angst van zich af, speelt agressief vanuit het achterveld en wappert met zijn topspin backhand, waarmee hij Nadal in baselinerally’s ontregelt. Het is misschien wel de sleutel tot de zege.

Opgeleefd na een half jaar rust

Vijf jaar geleden won Federer zijn laatste grandslamtitel, op Wimbledon. Hij is opgeleefd na het half jaar rust in de tweede helft van vorig seizoen. Hij beleeft zijn wedergeboorte in een tijdperk dat als het sterkste ooit geldt in het mannentennis. Jongere, fittere, krachtigere spelers als Andy Murray en Novak Djokovic gingen hem voorbij.

In een veld waarin de hardhitters de macht hebben overgenomen, laat de oude maestro nog zijn kunstje zien. Hij bewijst dat een klassieke speler – met gevoelige touch, aanvallend spel en enkelhandige backhand – nog grote titels kan winnen. Ook op latere leeftijd. Daarmee is hij, zoals in veel, de voorloper, een voorbeeld, sui generis. De koning swingt weer. Het verleden leeft op.