Amour-actrice Emmanuelle Riva (89) overleden

Emmanuelle Riva (1927-2017)

Het is moeilijk bij het overlijden van de Franse actrice niet aan haar ontroerende sterfscène in Amour te denken.

Emmanuelle Riva Foto AFP

Bijna vijf jaar na haar terugkeer in het spotlicht met de wereldwijde filmhuishit Amour overleed afgelopen vrijdag op 89-jarige leeftijd de Franse actrice Emmanuelle Riva. Onwillekeurig denk je meteen terug aan een van de ontroerendste filmmomenten van 2012, als aan het eind van Amour Anne (Emmanuelle Riva) „het was goed” fluistert, waarna echtgenoot Georges (Jean-Louis Trintignant) haar hand vastpakt.

Eind 2012 eindigde het gelauwerde Amour hoog op vele jaarlijstjes, en in februari 2013 kreeg regisseur Michael Haneke een Oscar – de eveneens genomineerde Riva bleef op haar vijfentachtigste met lege handen achter. Volkomen terechte loftuitingen voor het aangrijpende drama over twee bejaarde mensen die nog zelfstandig in hun Parijse flat wonen. Maar als Anne zienderogen achteruitgaat en de vergeetachtigheid toeslaat, wordt het voor Georges steeds lastiger haar te verzorgen.

De trailer van Amour:

„Toen ik jong was, raakte ik erg bekoord door Emmanuelle Riva in Hiroshima mon amour”, vertelde Haneke op het filmfestival van Cannes, waar Amour zijn première beleefde. Die vroegere betovering was voor Haneke de reden om Riva te casten.

Alain Resnais’ klassieker Hiroshima mon amour (1959) was Riva’s doorbraakrol. Zij speelt een naamloze actrice die in het naoorlogse Hiroshima meewerkt aan een ‘film voor de vrede’.

Tijdens haar verblijf in de stad heeft ze een affaire met een Japanse architect. Beiden hebben een oorlogstrauma. Riva had tijdens de bezetting van Frankrijk een relatie met een Duitse soldaat die vlak voor de bevrijding werd doodgeschoten, waarna zij bestempeld werd tot ‘moffenhoer’ en werd kaalgeschoren. Veertien jaar na dato rouwt Riva in Hiroshima om de vervagende herinneringen aan haar eerste grote liefde.

Veelzijdige carrière

Nadat Resnais haar had gezien in het theater, gaf hij de in 1927 geboren Riva haar eerste grote filmrol. In het eerste kwartier van Hiroshima mon amour horen we alleen haar stem, die op gedragen toon de teksten van scenariste Marguerite Duras declameert. Ze glimlacht veel, maar achter haar ogen schuilt groot verdriet dat door Riva op zeer ingehouden wijze wordt gesuggereerd.

Emmanuelle Riva in ‘Hiroshima mon amour’

Emmanuelle Riva had een veelzijdige carrière. Zij was dichteres, bleef altijd actief in het theater en had vele opmerkelijke filmrollen. Als weduwe die erotische gevoelens ontwikkelt voor een knappe priester in Jean-Pierre Melvilles Léon Morin, prêtre (1961), als Joodse concentratiekampgevangene in Kapò (1960) en de titelrol in de boekverfilming Thérèse Desqueyroux (1962), waarvoor ze op het filmfestival van Venetië de prijs voor beste actrice ontving.

Zowel Riva als Trintignant speelde mee in de Trois Couleur-trilogie van de Poolse cineast Krzysztof Kieslowski. Riva was de moeder van Juliette Binoche in Bleu (1993), Trintignant de voyeuristische, norse oud-rechter in Rouge (1994). Hun gezamenlijke optreden en onderlinge warmte in Amour is onvergetelijk.