Ze zeggen wat Trump wil horen

Bedrijfsleven VS

De top van Amerikaanse bedrijven moet het ontgelden bij de woest twitterende en wispelturige Trump, die banen eist en met sancties dreigt. Hem zijn PR-succes gunnen lijkt de beste remedie tegen de toorn van Trump.

De bijeenkomst in de autofabriek in Flat Rock, Michigan, waar Ford-topman Mark Field begin januari zei dat de bouw van een Mexicaanse fabriek niet doorgaat, en de fabriek in Flat Rock wordt uitgebreid. Foto Jeff Kowalsky/Bloomberg

Voor de eerste vergadering van zijn eerste werkdag als president , afgelopen maandag om 9.00 uur, trommelde Donald Trump twaalf topmannen en -vrouwen op van belangrijke Amerikaanse bedrijven als Ford, Lockheed Martin, Whirlpool en Dell.

„We willen de maakindustrie terughalen naar ons land”, trapte Trump de vergadering in de Roosevelt Room van het Witte Huis af. „Het is een van mijn belangrijkste onderwerpen, het is wat het volk wilde, het is een van de redenen dat ik hier zit en niet iemand anders. En het is iets waar ik goed in ben. We hebben al een grote impact gehad.” Vervolgens wendde hij zich tot de topman van Amerika’s op een na grootste automaker. „Ik wil Mark en Ford bedanken, want jullie zijn geweldig geweest.”

Begin januari had Ford-topman Mark Fields op de nationale televisie nog gezegd dat zijn beslissing om de bouw van een nieuwe fabriek in Mexico te schrappen, niet dankzij Trump genomen was. Het kwam doordat er minder vraag was naar de Ford Focus die er geproduceerd zou worden. Fields had ook gezegd dat de komst van 700 nieuwe banen in Flat Rock, Michigan, die hij tegelijkertijd aankondigde er ook waren gekomen als Trump niet aan de macht gekomen was.

Banenbonanza

Maar maandag hield Fields zijn mond toen Trump deed of deze Ford-beslissingen zíjn verdienste waren en als expliciet voorbeeld gaf van de „grote impact” die hij reeds heeft gehad op weg naar het opleven van de industriële productie in Amerika.

Een dag later, toen hij opnieuw bij Trump in het Witte Huis op bezoek was – nu vergezeld door de top van General Motors en Fiat Chrysler – prees Fields Trump voor de verzamelde pers zo ongeveer de hemel in en sprak hij zelfs van „het creëren van een renaissance van de Amerikaanse maakindustrie”.

Voor veel topmannen was het even wennen hoe ze moeten omgaan met de felle, uit de heup schietende Trump. Als je wakker werd, kon Trump via Twitter zomaar zijn toorn over je bedrijf hebben uitgestort. Ford weet er alles van, het concern is tijdens de verkiezingscampagne herhaaldelijk fel door Trump bekritiseerd vanwege zijn autoproductie in Mexico. Maar inmiddels hebben Ford en Fields uitstekend in de gaten hoe je bij de president in de gunst komt : door hem zijn PR-successen te geven en te gunnen.

Dat lijken steeds meer topmannen zich te realiseren. De afgelopen weken heeft het namelijk aankondigingen van nieuwe banen geregend. Een kleine greep: Lockheed Martin-baas Marillyn Hewson beloofde na een bezoekje van Trump 1.800 nieuwe banen te creëren voor de productie van gevechtsvliegtuig JSF. General Motors maakte bekend 450 banen voor de productie van auto-assen van Mexico naar de VS te verplaatsen. En supermarktketen Wal-Mart kondigde 10.000 nieuwe banen aan. „Dank voor General Motors en Walmart voor het starten van de big jobs push terug naar de VS!”, twitterde Trump.

Zakenkrant The Wall Street Journal inventariseerde deze ‘nieuwe’ banen onlangs en concludeerde dat het leeuwendeel helemaal niet nieuw was. General Motors had 18 maanden geleden al besloten de 450 banen te verplaatsen. De aankondiging van Walmart was herverpakt beleid dat in oktober al aan beleggers was gepresenteerd en Lockheed Martin had eerder al gemeld dat de JSF-productie zeker 1.000 nieuwe banen zou opleveren.

In het grote geweld van de Amerikaanse economie gaat het bovendien vooralsnog om verwaarloosbare aantallen. In het tweede kwartaal van vorig jaar werden in de VS 7,5 miljoen nieuwe banen gecreëerd, blijkt uit woensdag gepresenteerde data van het Bureau of Labor Statistics. Tegelijkertijd verdwenen er 7,2 miljoen banen. In totaal ligt de werkgelegenheid in de VS rond de 145 miljoen banen.

Wortel en stok

Een ‘renaissance van de fabrieksarbeid’ is er ook niet zomaar. De hoogtijdagen van de fabrieksarbeid in absolute zin – en toen Amerika ogenschijnlijk nog great was – liggen in 1979. Toen werkten ruim 19 miljoen Amerikanen in fabrieken, wat goed was voor 21 procent van de werkgelegenheid. Een gigantisch verschil met de 8 procent en 12 miljoen Amerikanen nu.

Of Trump een echte opleving van de maakindustrie weet te realiseren is absoluut niet te voorspellen. Dat hij het niveau van de bestraffende tweet overstijgt, bleek deze week toen Trump het Amerikaanse bedrijfsleven halvering van belastingen, minder regels en snellere vergunningsprocedures beloofde in het kader van het terughalen van de maakindustrie. Het was een inkijkje in de wortel en stok-strategie die hij hanteert. Want tegelijkertijd dreigde hij met repercussies. „Als je naar een ander land gaat en 2.000 of 5.0 00 mensen ontslaat… en denkt dat je producten zomaar de grens over komen, dat gaat niet gebeuren”, aldus Trump onder verwijzing naar een „substantiële importheffing” van wel 35 procent.

Het toont ook dat erg moeilijk duidelijk te krijgen is wat Trump nou wil: bedrijven terughalen of voorkomen dat ze vertrekken. Vooralsnog vooral het laatste. „Het enige wat je moet doen is blijven. Ga niet weg. Ontsla je mensen in de Verenigde Staten niet.”

    • Camil Driessen