Commentaar

Trump veranderde het Witte Huis in het Boze Huis

Het wordt een hobby in Europa om rond het middaguur even te kijken of ie al wakker is. Of er al een nieuwe tweet is of een nieuw decreet. Donald Trump wil dan misschien niet de leider van de westerse wereld zijn in traditionele zin, maar de machtigste man van die wereld blijft hij voorlopig wel. Dus telt elk woord, elke geste. Hij stelt zelden teleur.

In zijn eerste week veranderde Donald J. Trump het Witte Huis in het Boze Huis.

Het fatsoen had Trump al tijdens zijn naargeestige inaugurele rede de deur uitgedaan, toen hij zijn voorgangers schoffeerde waar ze bij zaten. In het weekend ging de waarheid het fatsoen achterna. Trump houdt vol dat Hillary Clinton in november profiteerde van miljoenen illegaal uitgebrachte stemmen. Een beschuldiging waar geen bewijs voor is. En al op zijn eerste ochtend begon hij een kleinzielig maar bitter gevecht met de media over bezoekersaantallen tijdens de inauguratie.

Tijdens de campagne hitste Trump zijn aanhang al op tegen de conventionele media. Die vete gaat door. Zijn rechterhand, Steve Bannon, verklaarde dat de pers maar beter zijn mond kan houden. Officieel is Bannon ‘White House Chief Strategist’, zelf noemde hij zich deze week Darth Vader, de slechterik uit de populaire Star Wars-films, de wrede dienaar van een kwaadaardige keizer.

In Washington is nog maar ruimte voor één waarheid, Trump’s waarheid. Orwell’s 1984 – over een wereld waarin er maar éen waarheid bestaat, de waarheid van de almachtige partij – werd deze week het best verkochte boek op Amazon.

Zoals elke president ging Trump vol dadendrang van start en probeerde per decreet snel de erfenis van zijn voorganger uit te wissen en campagnebeloftes in te lossen. De VS stapten uit handelsverdrag TPP, omstreden oliepijpleidingen door de VS kregen alsnog groen licht, Obamacare ging op de snijtafel en, zoals eerdere Republikeinse presidenten blokkeerde hij subsidies voor organisaties die, buiten de VS, wijzen op abortus als mogelijkheid.

Trump demonstreerde ook hoe hij denkt zijn zin te krijgen. Per decreet maakte Trump geld vrij voor de bouw van de muur aan de grens met Mexico, waar Mexico, dat die muur helemaal niet wil, aan zou moeten meebetalen. In de aanloop naar een bezoek van de Mexicaanse president voerde Trump de druk op met de suggestie het onwillige buurland te straffen met een importheffing van 20 procent. Dat was voor de Mexicaanse president genoeg om zijn bezoek af te blazen. Een dag later was onduidelijk of die importheffing er ooit zal komen, maar de diplomatieke rel was er wel.

Een leerzaam moment. Les 1: Trump mag graag armpje drukken, schrikt niet terug voor chantage en onbeschoftheid is de nieuwe huisstijl. Les 2: De overname van de macht is nog chaotisch. Niet elke uitlating kan meteen als nieuw beleid opgevat kan worden.

Zo zei Trump dat waterboarding werkt. Hij zei óók dat zijn minister van Defensie tegen folter is en dat hij diens lijn zal volgen. Er is genoeg om verontwaardigd over te zijn, maar het is raadzaam niet elke oprisping aan te grijpen om die verontwaardiging te voeden.

In zijn eerste week bleef Trump op Trump-koers: de Amerikaanse kiezer kreeg wat hem is beloofd. Een conservatieve, nationalistische dealmaker, die geen respect heeft voor internationale regels en gewoonten, die agressief is en achterdochtig tegelijk, die graag zijn wil oplegt aan anderen en die soms een mening verkondigt, om dan toch een andere weg in te slaan.