Proef met identiteitscontrole bij Thalys en Eurostar

De bedoeling van de passagierslijsten is ook dat de veiligheidsdiensten kunnen checken of er geen gezochte criminelen op de trein zitten.

Remko de Waal/ANP

Wie in België, Nederland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk met internationale hogesnelheidstreinen reist, zal zich mogelijk op den duur moeten identificeren. Die vier landen willen passagierslijsten en een identificatieplicht op internationale trajecten invoeren. Een werkgroep gaat nu overleggen met Thalys en Eurostar en moet tegen eind maart een eerste voorstel uitwerken.

Bij reizen met deze treinen moet je vaak al je paspoortgegevens invoeren als je een kaartje koopt. Bij het instappen moeten nu ook gecontroleerd worden of diegene die instapt, ook is wie het ticket heeft gekocht. Bij de Eurostar gebeurde dit al eerder; het zal nu ook gebeuren op de Thalystreinen. Momenteel is het daar nog mogelijk om te reizen op iemand anders zijn of haar ticket.

De bedoeling van de passagierslijsten is verder dat veiligheidsdiensten kunnen checken of er geen gezochte personen in de trein zitten. Mogelijk worden de controles uitgevoerd door de conducteur. De controle staat los van de paspoortcontrole aan de grens, in het geval van de Eurostar aan de Frans-Britse grens. Daar voeren douaniers controles uit om na te gaan of passagiers het land binnen mogen.

Het Nederlandse ministerie van Veiligheid en Justitie benadrukt dat het nog om een onderzoek gaat en dat de vervoerders sowieso niets wordt opgelegd of opgedrongen. Het departement staat “uiteraard wel positief tegenover” het plan. In maart wordt duidelijk of het passagierslijstensysteem een begaanbare weg is. Dan komen de landen samen in Brussel om een definitief plan te presenteren.

Geen check bij internationale bussen

Eerder was er ook sprake van paspoortcontroles op internationale bussen, maar die komen er niet. Er komen ook geen controles in internationale treinen zoals de Benelux-trein. Een woordvoerder van de Belgische minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) laat weten dat bussen mogelijk volgen als de proef een succes is.

Na de mislukte aanslag in de Thalys in 2015 heeft de Belgische minister Jambon dit al eens geopperd. Na de aanslag in Berlijn is de kwestie opnieuw gaan spelen. De dader van die aanslag, de 24-jarige Tunesiër Anis Amri, wist met het openbaar vervoer via Nederland, België en Frankrijk naar Italië te reizen, voordat hij door de politie werd doodgeschoten.

Treinmaatschappijen hebben al gewaarschuwd dat ze het gebruik van passagierslijsten niet zien zitten omdat de kosten en de vertragingen zullen toenemen. Meer mensen zouden bovendien de auto nemen, waarschuwen ook de reizigersverenigingen.

In tegenstelling tot wat er in het Belgische eerdere voorstel stond, zullen er voorlopig nog geen passagierslijsten komen voor gewone internationale treinen, bussen en boten.