Blok hoeft alleen maar een paar bureaus door te schuiven

Opvolger Ard van der Steur

Blok staat binnen de VVD bekend om zijn loyaliteit en zijn oplossend vermogen.

Foto ANP / Jerry Lampen

Fysiek verandert er weinig voor Stef Blok, nu hij minister van Veiligheid en Justitie wordt. Als minister voor Wonen en Rijksdienst zetelt hij nu op de achtste etage van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Turfmarkt. Die etage deelt het ministerie met dat van Veiligheid en Justitie. Blok hoeft dus alleen maar een paar kamers door te schuiven, nu hij vrijdag formeel benoemd is als opvolger van de Ard van der Steur.

Blok is bovendien geen onbekende bij Justitie. In maart 2015 had hij daar al tien dagen de leiding in handen, na het opstappen van minister Ivo Opstelten en staatssecretaris Fred Teeven. Hij was destijds de eerste niet-jurist die minister van Justitie werd sinds Rita Verdonk, die de post twee dagen waarnam na het opstappen van minister Donner in 2006.

Dat de keuze nu opnieuw op Blok valt als vervanger is een logische. De VVD wil waarschijnlijk staatssecretaris Klaas Dijkhoff, die doorgeschoven had kunnen worden, tot de verkiezingen uit de wind houden. Blok, die heeft aangegeven de politiek te verlaten, kwam in 1998 in de Tweede Kamer, en was tussen 2010 en 2012 tijdens het kabinet-Rutte I fractievoorzitter. Daarnaast was hij campagneleider voor de VVD tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in 2010 en de landelijke verkiezingen in 2012. Samen met Mark Rutte onderhandelde hij met Diederik Samsom en Jeroen Dijsselbloem over de vorming van het huidige kabinet. Zijn inzet werd vervolgens beloond met de post van Wonen en Rijksdienst.

Blok kwam nauwelijks in politiek zwaar weer

Blok staat binnen de VVD bekend om zijn loyaliteit en zijn oplossend vermogen. Zijn belangrijkste verdienste is dat hij nauwelijks in politiek zwaar weer is terechtgekomen. Afgelopen zomer verving hij zonder problemen de zieke minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA). Bovendien is hij uitgeregeerd op zijn portefeuille, zo gaf hij eind vorig jaar in de Kamer aan bij de behandeling van zijn laatste begroting. Want de afspraken uit het regeerakkoord én het woonakkoord waren uitgevoerd. De koopwoningmarkt trekt weer aan, het aantal huishoudens met een hypotheek die ‘onder water staat’, neemt gestaag af, de beperking van de hypotheekrenteaftrek ligt op koers en het ‘scheefwonen’ – huishoudens met een hoog inkomen in sociale woningbouw – wordt teruggedrongen door een periodieke inkomenstoets.

Niet alles is gelukt. Blok had als voornaamste doel als minister om de macht van woningcorporaties aan te pakken. Die moesten goedkope woningen bouwen en niet meer investeren in prestigieuze projecten en vrije-sectorwoningen. Dat is hem onvoldoende gelukt, zo gaf hij vorig jaar toe in een interview met het Algemeen Dagblad.

De successen die Blok wel behaalt, sleept hij stilletjes binnen volgens SP-Kamerlid Farshad Bashir. “Hij is een slim onderhandelaar. Een ideologische, gedreven VVD-politicus.”

Of hij daarmee ook overeind blijft in die slangenkuil op Justitie? Toen hij daar in 2015 tien dagen lang de honneurs waarnam, ging het toch ook even fout. Ook in dat dossier over de Teeven-deal. Na het aftreden van Opstelten kreeg Blok een memo onder ogen waaruit bleek dat ICT’ers dat Teeven-bonnetje al veel eerder hadden kunnen vinden, maar geen toestemming hadden gekregen om door te zoeken. Die kennis belandde niet bij de commissie-Oosting. Pas een jaar later onthulde Nieuwsuur dat het bonnetje eerder al bijna gevonden was, waarna de commissie-Oosting nieuw onderzoek startte.

Blok had dat memo, naar eigen zeggen, dertig seconden ingezien en nauwelijks iets van de inhoud begrepen, zo verklaarde hij tegenover de commissie-Oosting. En hij veronderstelde dat Oosting dat memo via de ambtelijke top van Justitie zou krijgen. Op het ministerie van Veiligheid en Justitie ligt altijd wel ergens een bananenschil.