May wil Trumps vriend zijn, maar nu wel volwassen beleid graag

Verenigde Staten De Britse premier Theresa May is de eerste regeringsleider die Donald Trump ontmoet na zijn inauguratie. In haar eerste speech donderdagavond was ze ferm doch helder tegen hem.

De Britse premier Theresa May was donderdag uitgenodigd op de Republikeinse partijbijeenkomst in Philadelphia. Foto Mark Makela/Reuters

Theresa May wil graag de rol van trouwste vriend spelen zoals eerder vertolkt door Margaret Thatcher, mits Donald Trump zich als Ronald Reagan gedraagt en zorgt dat de Verenigde Staten zich niet terugtrekken in hun schulp.

Dat bleek uit de toespraak die de Britse premier donderdagavond hield tijdens een bezoek aan een Republikeinse partijbijeenkomst in Philadelphia waar de Amerikaanse president eveneens aanwezig was. Deze vrijdag ontvangt Trump May, als eerste buitenlandse regeringsleider, op het Witte Huis.

May bleek niet bang om de beroemde band tussen Thatcher en Reagan te gebruiken als stijlmiddel. Ze refereerde in haar toespraak meerdere malen aan haar voorganger. In aanloop naar haar toespraak vreesden de linkse pers en de oppositie dat May zich te kritiekloos zou opstellen. De angst leefde dat ze zó graag haar felbegeerde handelsakkoord met de Verenigde Staten wil sluiten, dat ze gevoeligheden niet zou benoemen en de controverses rond Trump zou wegwuiven.

Verkiezingsretoriek

In haar rede in Philadelphia – de stad waar de VS zich onafhankelijk verklaarden van de Britten, volgens sommigen nog een gevoeligheid voor May – gaf de premier een duidelijke boodschap af: verkiezingsretoriek is prima, maar nu is het tijd voor een volwassen buitenlandbeleid. De Britse premier gaf Trump helder, ferm maar met respect voor zijn overwinning en Amerikaanse trots, haar weerwoord op de voornemens van Trump.

Het nucleaire akkoord met Iran? Controversieel, maar belangrijk voor stabiliteit in de regio, oordeelt May. De deal weggooien is niet wijs, streng op naleving toezien wél, aldus de premier.

Warme betrekkingen met het Rusland van Poetin? „Zoek toenadering, maar wees waakzaam”, adviseerde May. Een conflict tussen Rusland en het Westen is niet onvermijdelijk, maar Russische agressie toestaan is geen optie, zei May. Zaterdag heeft Trump de afspraak staan om met de Duitse bondskanselier Merkel en met de Russische president Poetin te bellen.

De NAVO en de Verenigde Naties verwaarlozen? Slecht idee, vindt May. Natuurlijk moeten deze instellingen grondig hervormd worden, maar de Britten en Amerikanen moeten juist trots zijn mede-oprichter te zijn van organisaties die zorg dragen dat miljarden mensen een vredig en stabiel leven hebben, meent May.

Zie hier de speech van Theresa May:

Funest beleid

De bezoekende Britse premier wijst Trump op de verplichting constructief mee te werken. Isolationistisch Amerikaans beleid geboren uit de gedachte dat „de neergang van het Westen” onvermijdelijk is, is funest zei May. Weg met die fatalistische instelling.

„Wij, onze twee landen, hebben een verantwoordelijkheid om te leiden. Als wij ons terugtrekken als anderen zich manifesteren is dat slecht voor Amerika, voor het Verenigd Koninkrijk en voor de wereld.”

May toont echter begrip voor de grieven van Amerikanen. Ze stelt dat het tijdperk van militaire interventies in soevereine staten voorbij moet zijn. Niet opnieuw Afghanistan, niet weer Irak, geen nieuwe missies van meerdere jaren, die miljarden dollars en ponden kost, waar Britse en Amerikaanse soldaten sterven voor een onduidelijk doel. „Wij kunnen niet terugkeren naar het falend beleid uit het verleden”, sprak May, een vernietigend oordeel over de aanpak van Tony Blair en George W. Bush.

Snelle deal

Vandaag ontvangt Trump de Britse premier op het Witte Huis. Er wordt vergaderd en geluncht. May’s belangrijkste doel is van Trump een harde toezegging te krijgen dat de VS er alles aan doen snel met het VK een handelsakkoord te sluiten, dat in werking treedt zodra de Britten de EU verlaten. Een snelle deal is voor May van groot belang voor binnenlandse doeleinden: het laat haar Conservatieve Partij zien dat zij de ambitie van Global Britain kan omzetten in daden.

Tegelijkertijd zal May Trump proberen te overtuigen dat de wereld gebaat is bij een sterke Europese Unie. De Britse premier is in tegenstelling tot Trump ervan overtuigd dat een florerende EU belangrijk is. May ziet de EU na een Brexit als een belangrijke zakenpartner en bondgenoot.

Dat juist de leider van het land dat straks uit de EU treedt, als eerste de 45ste Amerikaanse president moet overtuigen van het bestaansrecht van de Unie, is voor May meer dan ironisch: het is precies de brugfunctie die zij ambieert.