Kabinet-Rutte II koploper afgetreden bewindslieden

Alleen tijdens het vierde kabinet-Balkenende stapten meer ministers en staatssecretarissen op, toen de volledige PvdA uit de regering stapte.

Premier Mark Rutte (L) en minister Jeroen Dijsselbloem van Financien in vak K, waar het kabinet zit. Foto Martijn Beekman / ANP

Minister Ard van der Steur van Justitie was donderdagavond de zesde bewindspersoon uit het kabinet-Rutte II die vertrekt na een affaire, een conflict of door gebrek aan vertrouwen. Een record, want nooit eerder sinds de Tweede Wereldoorlog stapten zo veel ministers en staatssecretarissen van één kabinet op na politieke schandalen.

Lees ook de analyse van onze redactie Den Haag: Van der Steur wilde zijn naam verdedigen, en niet meer zijn baan.

Alleen tijdens het vierde kabinet onder leiding van premier Jan Peter Balkenende (2007-2010) vertrokken meer bewindslieden: 13. Dat beeld is echter vertekend doordat het volledige PvdA-deel van die regering zijn ontslag vanwege een meningsverschil over de militaire missie in Uruzgan. CDA en ChristenUnie gingen daarna nog een aantal maanden demissionair door. Tot het vertrek van de PvdA was alleen minister Ella Vogelaar (Wonen, PvdA) opgestapt na een gebrek aan vertrouwen.

Naast Van der Steur traden ook toenmalig minister Ivo Opstelten en staatssecretaris Fred Teeven (beiden Justitie, VVD) deze kabinetsperiode af vanwege de deal tussen Teeven en drugscrimineel Cees H. De andere drie aftreders van dit kabinet zijn de staatssecretarissen Wilma Mansveld (Infrastructuur, PvdA), Frans Weekers (Financiën, VVD) en Co Verdaas (Economische Zaken, PvdA).

Rutte zat langer dan veel voorgangers

Na Rutte II en Balkenende IV kende ook het derde kabinet van Ruud Lubbers (1989-1994) veel voortijdige vertrekkers: twee ministers en drie staatssecretarissen ruimden daar het veld. Tegelijkertijd was Mark Rutte tussen 2010 en 2012 ook de leider van het enige kabinet in de laatste dertig jaar waar geen enkele bewindspersoon vanwege een politiek schandaal opstapte, samen met CDA en met gedoogsteun van de PVV.

Het tweede kabinet Rutte is een onderhandelingskabinet. De boel laten ploffen? Dat nooit!

Kanttekening bij de cijfers is dat deze regering al meer dan vier jaar zit, veel langer zat dan veel andere kabinetten. Met ruim 1.500 dagen hielden slechts drie regeringen sinds de Tweede Wereldoorlog het langer uit dan Rutte II. Ter vergelijking: Balkenende I zat nog geen vijf maanden en zag in die tijd liefst vier bewindslieden vertrekken.

NRC zocht uit in hoeverre het tweede kabinet-Rutte zijn beloftes bij aantreden heeft waargemaakt.

Ministers en staatssecretarissen die vertrokken zijn om persoonlijke redenen of vanwege een andere baan zijn niet in de cijfers opgenomen. Tot die groep behoort bijvoorbeeld voormalig minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken, die in 2014 eurocommissaris werd in Brussel. Ook het vertrek naar een andere post – zoals staatssecretaris Sharon Dijksma (van Economische Zaken naar Infrastructuur) - is niet meegeteld.