Klimaat

Het klimaat is liberaal noch conservatief

Ooit bedachten de wetenschappers die betrokken waren bij de ontwikkeling van de atoombom de Doomsday Clock, die aangeeft hoe ver we nog verwijderd zijn van een wereldwijde catastrofe. Donderdag besloten de geleerden dat we 30 seconden dichterbij zijn gekomen.

Foto AFP

De ‘Doomsday Clock’ is donderdag een halve minuut vooruit gezet. Het is nu twee en een halve minuut voor twaalf. Alleen tussen 1953 en 1960 was de situatie ernstiger volgens de leden van het Bulletin of the Atomic Scientists, de wetenschappers die verantwoordelijk zijn voor de symbolische klok. Destijds was het volgens hen twee minuten voor twaalf. Het was een waarschuwing voor de Amerikaanse experimenten met de waterstofbom en de beginnende kernwapenwedloop.

Volgens de wetenschappers is de kans op een wereldwijde catastrofe ‘zeer groot’ en moeten er heel snel maatregelen worden genomen om de risico’s te verminderen. Ze roepen ‘verstandige bestuurders’ op om de mensheid weg te leiden van de afgrond. En als die het niet doen, moeten ‘verstandige burgers’ die rol op zich nemen.

Lawrence Krauss, theoretisch natuurkundige en voorzitter van groep, gaf in een persconferentie de toegenomen dreiging van kernwapens en de verkiezing van Donald Trump tot president als belangrijkste oorzaken. Ook Trumps Russische ambtgenoot draagt volgens Krauss een deel van de verantwoordelijkheid.

De vooruitzichten op het gebied van klimaatverandering zijn volgens de wetenschappers minder somber geworden, aldus Krauss, ‘maar niet meer dan een klein beetje’. Hij constateert dat de meeste landen op basis van het klimaatakkoord van Parijs nu wel bereid zijn actie te ondernemen. Maar dat er weinig animo is voor extra maatregelen die nodig zijn om aan de doelstellingen te voldoen.

In een toelichting schrijven ze:

Keeping future temperatures at less-than-catastrophic levels requires reductions in greenhouse gas emissions far beyond those agreed to in Paris—yet little appetite for additional cuts was in evidence at the November climate conference in Marrakech.

Dat probleem is op dit moment het grootst in de VS. Waar een regering lijkt te worden geformeerd die ‘openlijk vijandig staat tegenover zelfs maar de meest bescheiden poging om klimaatontwrichting te voorkomen’. Vooral de gevolgen voor het Amerikaanse milieuagentschap EPA lijken volgens het Bulletin zeer ernstig.

Climate change should not be a partisan political issue. The well-established physics of Earth’s carbon cycle is neither liberal nor conservative in character. The planet will continue to warm to dangerous levels so long as carbon dioxide continues to be pumped into the atmosphere - regardless of who is chosen to lead the United States or any other country.

De atoomwetenschappers vragen de Amerikaanse regering om duidelijk en ondubbelzinnig te erkennen dat klimaatverandering bestaat en mede het gevolg is van menselijk handelen.

Misschien zou de regering eens moeten kijken naar ExxonMobil, waar per 1 februari een klimaatwetenschapper tot zijn raad van bestuur toetreedt. Of Susan Avery de ruimte krijgt om het beleid van de oliegigant te veranderen, is overigens wel de vraag. Zij vindt dat ‘de klimaatwetenschap ons duidelijk maakt dat we zoveel mogelijk van fossiele brandstoffen af moeten’. Milieuorganisatie 350.org denkt dat het alleen maar een PR-stunt is.

De vraag is natuurlijk, hoeveel is ‘zoveel mogelijk’. Zeker is dat Exxon, dat het klimaatakoord van Parijs officieel heeft omarmd en sinds kort pleit voor een koolstofprijs, nog steeds organisaties en politici financiert die zich verzetten tegen regulering van de uitstoot van broeikasgassen.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.