Griekse-Turkse spanningen na uitleveringsverbod

Griekse Hoog gerechtshof De rechter vreest dat acht Turkse militairen die na de naar Griekenland vluchtten na de mislukte coup in hun land worden gemarteld.

De acht Turkse militairen die na de mislukte coup naar Griekenland zijn gevlucht, mogen niet aan Turkije worden uitgeleverd. Het Griekse Hooggerechtshof heeft donderdag een Turks uitleveringsverzoek afgewezen omdat het onwaarschijnlijk is dat ze een eerlijk proces krijgen. Het vonnis vergroot de spanningen tussen de buurlanden, juist op het moment dat ze flinke vorderingen hebben geboekt in de onderhandelingen over de hereniging van Cyprus.

De Turkse regering reageerde gebeten. „Griekenland heeft zichzelf in een positie gebracht waarin het coupplegers steunt”, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken in Ankara. Het beschuldigt Griekenland ervan te falen in de „strijd tegen terrorisme” en stelt dat het vonnis „politiek gemotiveerd” is. Turkije vaardigde onmiddellijk een internationaal arrestatiebevel uit tegen de militairen en heeft een nieuw uitleveringsverzoek bij Griekenland ingediend.

Ze vrezen voor hun leven

De mannen – drie majoors, drie kapiteins en twee sergeanten – landden een dag na de mislukte coup van vorig jaar met een helikopter in Griekenland. Ze zeiden te vrezen voor hun leven en vroegen politiek asiel aan. Daarmee creëerden ze een dilemma voor Griekenland, dat de relatie met zijn grote buurland de afgelopen jaren juist zag verbeteren.

Volgens de Turkse regering hadden de militairen banden met de beweging van imam Fethullah Gülen, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de mislukte staatsgreep. Ze zouden een grote rol hebben gespeeld bij de machtsgreep. Maar de militairen stellen dat ze geen aanhangers van Gülen zijn, maar de ideologie volgen van Mustafa Kemal Atatürk, de stichter van de Turkse republiek, en niets afwisten van de coup.

„We volgden slechts bevelen op.”

Zorgen

Het Griekse vonnis reflecteert de zorgen in Europa over de onafhankelijkheid van de rechtspraak in Turkije. Sinds de mislukte coup zijn tienduizenden vermeende gülenisten geschortst, ontslagen en gearresteerd, onder wie duizenden rechters en aanklagers. Ook andere Europese landen, waaronder Nederland, hebben Turkse uitleveringsverzoeken geweigerd. „Dit is een overwinning van de Europese waarden”, zei de advocaat van de Turkse militairen.

De Turkse regering waarschuwde dat het vonnis gevolgen zal hebben.

„De impact van dit politiek gemotiveerde besluit op onze wederzijdse betrekkingen, onze samenwerking in de strijd tegen terrorisme en onze samenwerking wat betreft andere regionale zaken zal grondig tegen het licht worden gehouden.”

Griekenland vreest dat Turkije als vergelding de grenscontroles zal versoepelen die onderdeel zijn van het vluchtelingenverdrag met de EU. Hierdoor zou er een nieuwe stroom vluchtelingen naar de Griekse eilanden op gang kunnen komen. Ook kan het vonnis gevolgen hebben voor de onderhandelingen over de hereniging van Cyprus, die in een cruciale fase zijn beland. Zaterdag vliegt de Britse premier Theresa May naar Ankara voor overleg met president Erdogan. Cyprus staat hoog op de agenda.

Dit is het eerste artikel van onze nieuwe correspondent voor Turkije en Griekenland