Franse politiek is een familiebedrijf

Penelope-gateDe rechtse presidentskandidaat François Fillon, die zich graag als onkreukbaar afficheert, had zijn vrouw voor een fors bedrag ingehuurd. Maar het mág wel.

Foto Eric Feferberg/Reuters

Van de campagne van François Fillon voor het leiderschap van Frans rechts is vooral één zinnetje bijgebleven. „Wie kan zich voorstellen dat justitie onderzoek zou doen naar generaal De Gaulle?”, zei hij verwijzend naar zijn in vele juridische affaires verwikkelde concurrent Nicolas Sarkozy. Fillon wilde ermee zeggen dat een potentieel president van Frankrijk zo rechtschapen moet zijn als hijzelf.

Die uitspraak komt als een boemerang terug nu Fillon zelf onder vuur ligt omdat hij als parlementslid vele jaren zijn vrouw in dienst had als bovenmatig goed betaald medewerker. Nadat het Franse fraudeparket had aangekondigd de kwestie te onderzoeken, stuurde Fillon donderdag zijn advocaat op pad om bewijzen over te leggen dat Penelope Fillon wel degelijk gewerkt had voor de in totaal 500.000 euro die ze als salaris heeft ontvangen.

Want verboden is het niet om naasten in dienst te hebben. Ieder parlementslid beschikt over een bedrag (vorig jaar 9.561 euro) dat naar eigen inzicht aan assistenten kan worden besteed. Onderzoekssite Mediapart becijferde in 2014 dat 115 van de 577 leden van de Assemblée Nationale een familielid voor zich hadden werken. Daaronder waren 52 echtgenotes, 28 zonen en 32 dochters. Het komt zowel bij rechtse als linkse partijen voor en zelfs Asemblée-voorzitter Claude Bartelone deed eraan mee – al zei hij niet zijn vrouw in dienst te hebben genomen, „maar ik ben getrouwd met mijn medewerkster”.

Wat ‘Penelope-gate’, zoals de kwestie is gaan heten, anders maakt, is dat de vrouw van Fillon nooit is betrapt op enige bemoeienis met het werk van haar man. In interviews heeft ze zelfs altijd gezegd geen werk te hebben. Een prominent parlementslid van Fillons Républicains, Philippe Gosselin, erkende op nieuwszender BFMTV mevrouw Fillon „nooit in de Assemblée te hebben gezien” en de biograaf van Fillon, die het hele gezin uitgebreid interviewde, zei nooit te hebben gehoord dat ‘Penny’ zou werken.

Fillon, volgens peilingen tot nu toe de grootste kanshebber om in mei de nieuwe president te worden, zei op tv-zender TF1 donderdagavond de beschuldigingen „walgelijk” te vinden. Zijn vrouw corrigeerde onder andere zijn toespraken en heeft mensen ontvangen. Dat heeft ze lang onbetaald gedaan, maar in 1997 nam hij haar in dienst. „Ik zal haar verdedigen, want ik hou van haar.” Hij onthulde en passant dat ook twee van zijn zoons in het politieke familiebedrijf gewerkt hebben.