Redt Van der Steur het of niet? En meer vragen over het debat

Teevendeal

Opnieuw een debat over de Teevendeal donderdagmiddag in de Tweede Kamer. Is Ard van der Steur vrijdag nog minister? En wat is de schade voor premier Rutte?

Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) beantwoordt dinsdag vragen van de pers in de Tweede Kamer. Foto ANP / Bart Maat

Is Ard van der Steur na donderdag nog minister van Veiligheid en Justitie? En hoe beschadigd komt premier Rutte uit het zoveelste debat over de Teevendeal? Dat zijn twee van de belangrijkste vragen in de aanloop naar het Kamerdebat over de nieuwste onthullingen van Nieuwsuur. Het debat, met Van der Steur en Rutte, begint donderdag om 14.15 uur.

1. Waarom is er weer een debat over de Teevendeal?

Nieuwsuur-journalist Bas Haan publiceerde dinsdag zijn boek over de Teevendeal – de schikking die oud-staatssecretaris Teeven in 2000 als officier van justitie sloot met drugscrimineel Cees H. In dat boek staat een brief waarin Ard van der Steur als Tweede Kamerlid nogal directief advies geeft aan toenmalig minister Opstelten over de politieke afhandeling van deze deal. Het was al bekend dat Van der Steur Opstelten uitgebreid over zijn brieven adviseerde. Alleen dat Van der Steur door die conceptbrieven zo precies te lezen óók wist dat Teeven “herinneringen” aan de deal had, en die als “zeer kwetsbaar” typeerde in de kantlijn, dat wist de Tweede Kamer niet. Daarmee lijkt Van der Steur te adviseren om die herinneringen geheim te houden voor de Tweede Kamer. In de definitieve versie van de brief waren die herinneringen verdwenen.

2. Komt Van der Steur door deze zoveelste onthulling ten val?

Van der Steur zei dinsdag dat hij het nieuwe debat met de Tweede Kamer “vol vertrouwen” tegemoet gaat. Maar de oppositiepartijen slepen de messen al. D66-leider Alexander Pechtold zei: “Laat Rutte en Van der Steur maar vertellen dat dit géén doofpot is.” SP-Kamerlid Michiel van Nispen zei: “Ik zou niet weten hoe hij zich hieruit gaat redden.”

Cruciaal is de opstelling van regeringsfracties PvdA en VVD. De PvdA toonde zich dinsdag ook kritisch. Fractievoorzitter Attje Kuiken zei dat het aan Van der Steur is “om zich te verdedigen en de Tweede Kamer te overtuigen.” Nog belangrijker is natuurlijk wat de VVD-fractie doet, want de stilzwijgende afspraak tussen VVD en PvdA is dat elke coalitiepartner over het lot van zijn eigen bewindspersonen gaat. De steun van VVD-fractieleider Halbe Zijlstra is in elk geval niet meer onvoorwaardelijk. “De minister zal moeten bewijzen dat de beschuldigingen vals zijn”, zei Zijlstra dinsdag.

3. Hoe pijnlijk wordt dit debat voor premier Rutte?

De oppositieleiders hebben er baat bij om middenin de campagne niet alleen Van der Steur verder in de problemen te brengen, maar ook de geloofwaardigheid van premier Rutte in twijfel te trekken. In zijn boek schrijft Bas Haan op gezag van anonieme “betrokkenen” dat Rutte al vanaf april 2014 wist dat Fred Teeven zich een veel hoger bedrag herinnerde dan het kabinet aan de Tweede Kamer had gemeld. Rutte en Teeven spraken volgens Haan “eerder en vaker” over de Teevendeal dan Rutte tegen de commissie-Oosting had gezegd. De oppositie zal de premier op deze punten in het nauw proberen te drijven. Maar Rutte heeft de beweringen van Haan tot nu toe ontkend.

Ruttes geloofwaardigheid is al onderdeel van de campagne. Wie gelooft er nou, zeggen de andere lijsttrekkers, dat Rutte écht niet met Wilders gaat regeren na 15 maart? Daar past dit nieuws voor Alexander Pechtold (D66), Sybrand van Haersma Buma (CDA) en Jesse Klaver (Groenlinks) perfect in.