NS voor de rechter om overvolle treinen

Gedupeerde reizigers moeten volgens ConsumentenClaim een deel van hun reiskosten terugkrijgen.

Foto: Robin Utrecht / ANP

Consumentenorganisatie ConsumentenClaim stapt naar de rechter om compensatie af te dwingen voor treinreizigers die te maken hebben met overvolle treinen. Woensdag heeft de organisatie de Nederlandse Spoorwegen (NS) een dagvaarding gestuurd.

ConsumentenClaim maakt de gang naar de rechter omdat treinreizigers niet de service en het comfort zouden krijgen waarvoor zij betalen, verklaart directeur Stef Smit in een toelichting. Gedupeerde reizigers moeten volgens de organisatie een deel van hun reiskosten terugkrijgen. ConsumentenClaim zegt namens meer dan 10.000 reizigers op te treden.

Uitpuilen

In de maand november van 2016 inventariseerde ConsumentenClaim de drukte in de trein op het intercity-traject Utrecht - Amsterdam-Zuid. Daarbij werd onder andere gebruikgemaakt van beeldmateriaal dat reizigers zelf aanleverden. Ook filmden medewerkers van ConsumentenClaim op stations hoe vol verschillende coupés zaten. Veel mensen (45 procent) bleken langer dan een kwartier te moeten staan en soms konden reizigers niet instappen omdat de trein al vol was.

Volgens Smit blijkt uit de beelden duidelijk dat treinen “uitpuilen”, alsook dat adviezen van de NS om door te lopen naar een rustigere coupé of om een trein later te pakken geen zin hebben. Smit verwijst ook naar een reizigershandvest uit 2012, waarin de NS stelt ernaar te streven dat reizigers niet langer dan een kwartier hoeven te staan. Die belofte komt men onvoldoende na, aldus Smit. Omdat er in de intercity’s geen handgrepen zitten waaraan mensen zich kunnen vasthouden, deden zich volgens ConsumentenClaim ook onveilige situaties voor.

Volle treinen zijn al geruime tijd een probleem. In december 2015 eiste staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Dijksma actie om de drukte terug te dringen. Enkele maanden later concludeerde zij tevreden te zijn met noodmaatregelen, zoals de inzet van oude treinstellen. Maar door de reizigersgroei bleef het ook afgelopen najaar druk in de trein. Woensdag concludeerde reizigersvereniging Rover sinds het ingaan van de nieuwe dienstregeling op 11 december 2016 4000 klachten binnen te hebben gekregen over overvolle treinen.

In december maakte staatssecretaris Dijksma bekend dat de NS vanaf 2017 ook afgerekend kan worden op het aantal zitplaatsen in de spits, en dus niet meer slechts op vervoerscapaciteit (inclusief staplaatsen) en of reizigers van A naar B kunnen komen.

Claim

Gesprekken met de NS hebben niets opgeleverd, aldus Smit, hoewel de NS al in 2014 wist dat er in de periode 2015 tot 2017 een tekort aan treinen zou zijn. Ook zou niets zijn gedaan met oplossingen die ConsumentenClaim volgens Smit al in 2014 heeft aangedragen. Volgens Smit investeert de NS daarmee te weinig in het terugdringen van de drukte en stelt ze de winst boven het comfort van reizigers. Ook de politiek bemoeit zich onvoldoende met de kwestie, aldus Smit, waardoor de organisatie volgens hem geen andere keus heeft de geleden schade terug te vorderen.

De NS zegt in een reactie dat hoewel ConsumentenClaim al langer met een rechtsgang dreigde, men niettemin geschrokken is van de claim. Een woordvoerder spreekt van “Amerikaanse toestanden”. “De afgelopen periode hebben we ontzettend veel maatregelen genomen om de drukte het hoofd te bieden, waaronder de aankoop van 62 nieuwe sprinters”, aldus de NS. “Daarover staan we ook in nauw contact met reizigersorganisatie Rover. Drukte hoort er helaas bij in de spits in Nederland. ConsumentenClaim reduceert dit nu tot een kwestie van geld, en dat vinden wij jammer.”

De NS benadrukt dat de oplossingen die ConsumentenClaim heeft voorgesteld, zoals de huur van materiaal uit het buitenland of de ombouw van dieseltreinen, onmogelijk bleken, en dat daarover al eerder aan de staatssecretaris uitleg is gegeven.

Reizigersorganisatie Rover is geen voorstander van de rechtsgang die ConsumentenClaim nu onderneemt, laat een woordvoerder desgevraagd weten. Overvolle treinen zijn Rover ook een doorn in het oog, maar een claim achtten ze weinig kansrijk.

“Een treinkaartje is nu eenmaal een vervoersbewijs, geen garantie op een zitplaats. Wij vinden het belangrijker aan te blijven dringen op specifieke maatregelen en te kijken waar de inzet het verbeterd kan worden. Maar de capaciteit op het spoor is uiteindelijk ook beperkt. Automobilisten dienen toch ook geen claim in omdat er te weinig asfalt is?”

ConsumentenClaim hoopt dat de rechter binnen een jaar uitspraak doet.