IFFR komt aarzelend op gang met ‘Lemon’

International Film festival Rotterdam

Woensdagavond is de 46ste editie van het Rotterdams filmfestival van start gegaan met de komedie Lemon. Het festival duurt nog tot en met 5 februari.

Op de rode loper, vlnr: IFFR-directeur Bero Beyer, ‘Lemon’-regisseur Janicza Bravo en acteurs Brett Gelman en Judy Greer. Foto Robin Utrecht / ANP

De 46ste editie van het Rotterdams filmfestival kwam woensdagavond aarzelend op gang met de matige openingsfilm Lemon van de Amerikaanse regisseur Janicza Bravo: een absurdistische komedie waarin de echtgenoot van de regisseur, Brett Gelman, een onhandige man speelt, die zich voortdurend in onmogelijke situaties begeeft door zijn onovertroffen botheid. Lemon heeft als debuutfilm best charme, maar is als openingsfilm van een internationaal festival te licht.

Vooraf hield festivaldirecteur Bero Beyer een spetterende presentatie voor een video van de zogeheten ‘Planet IFFR’. Dit jaar luidt het motto van het festival namelijk ‘Welcome to Planet IFFR’. Dat is een filmplaneet zonder grenzen, zonder populistische demagogie, waar iedereen welkom is, zo hield Beyer zijn gehoor voor. Hij had zijn visionair aangezette verhaal precies getimed rond die ronddraaiende planeet die achter hem op het doek te zien was. Of het pleidooi van de festivaldirecteur om ook ‘de schoonheid van onze planeet te zien en van de mens daarin’ inspireerde, zal vooral een kwestie van smaak zijn. In zijn toespraak riep Beyer filmmakers ook op om uit hun ‘bubble’ te komen. Dan is de gekozen metafoor van een eigen filmplaneet om prettig op te vertoeven, misschien niet de meest gelukkige.

Prominente gasten

Aan prominente gasten geen gebrek op het IFFR dit jaar, en dat was op de openingsavond van het festival al te zien. Onder de gasten bevond zich de Hongaarse meester Béla Tarr, die weliswaar gestopt is met filmen maar nog wel naar Rotterdam is gekomen voor een masterclass. Regisseur Barry Jenkins, die zojuist acht Oscarnominaties heeft ontvangen voor zijn film Moonlight, werd door het publiek onthaald met warm applaus.

Ook de zeer gerespecteerde Amerikaanse filmmaker Charles Burnett is alvast naar Rotterdam gekomen. Zijn werk is te zien als onderdeel van het programma Black Rebels op IFFR, dat speciale aandacht besteedt aan zwarte cinema. Het festival wil met nadruk de diversiteit van de stad Rotterdam reflecteren, en op de openingsavond was het publiek al veelzijdiger dan in het verleden weleens het geval was. Dat is een goed begin.

Toilethumor in Lemon

Bravo heeft voor haar debuutfilm een aantal bekende acteurs weten te strikken. De film heeft bijrollen voor onder anderen Michael Cera (de aanstaande jonge vader in Juno) en Rhea Perlman (barvrouw Carla uit Cheers). Maar de film moet gedragen worden door haar echtgenoot, Gelman, die ook meeschreef aan het script. Hij is soms een botterik die mensen beledigt zonder dat hij dat doorheeft, vervolgens vooral een verwaande kwast en dan weer een gewelddadige psychopaat. Veel lijn zit er niet in. Als Bravo het echt niet meer weet, grijpt ze naar toilethumor.

Lemon probeert het soort sociaal onvermogen te schetsen van de films van Todd Solondz (Hapiness). Maar ze schakelt van grap naar sketch naar situatie zonder dat ze een samenhangende wereld weet op te roepen, hoe absurd die ook mag zijn.

Openingsfilms van IFFR zijn hoe dan ook zelden hoogtepunten van het festival. Weinig films zijn echt geschikt voor die prominente positie. Het festival streeft ook altijd naar exclusiviteit, en daarbij is de concurrentie van andere filmfestivals groot. Betere films zullen ongetwijfeld volgen tijdens dit festival.

Het Rotterdams Filmfestival duurt tot en met 5 februari en besteedt dit jaar onder meer aandacht aan Palestijnse cinema en het werk van de Tsjechische filmmaker Jan Nemec. Het festival verwacht prominente filmmakers, zoals de Britse Andrea Arnold met haar film American Honey en de Franse regisseur Olivier Assayas, die een masterclass komt geven.