Oud worden doe je niet alleen

Verdeeld Nederland Ouderen blijven steeds langer zelfstandig thuis wonen. Maar ze kunnen niet alles zelf meer, dus krijgen ze zorg en hulp. Een week met Jenny Schneider-van Egten (89). „Mijn zelfstandigheid is erg belangrijk voor mij.”

Fotograaf Ilvy Njiokiktjien trok een week in bij Jenny Schneider-van Egten. „Ik wil zelf in handen hebben wat ik doe. Beleidsmakers moeten zich inleven in de mensen die zorg krijgen. Als je nog nooit werkloos geweest bent, weet je niet hoe dat is. Als je nooit gescheiden bent, weet je niet hoe dat is. Als je nooit te maken hebt gehad met de zorg, geldt hetzelfde.”

Maandag

„In de ochtend kwam Marion, van de wijkverpleging, zij hielp mij bij het aantrekken van de sokken. Ze behandelt eerst met een kwastje mijn kalknagel. Ze smeert mijn benen in met olie, want die zijn erg droog, en daarna trekt ze mijn sok aan. Ik kan er na het breken van mijn knie zelf niet meer bij. Het is vervelend dat ik het zelf niet meer kan, want nu ben ik in een keer hulpbehoevend geworden, dat was ik eerst niet. Ik ben altijd erg zelfstandig geweest, dus dat was even wennen voor mij.”

„Ik weet nooit precies hoe laat de wijkverpleging in de ochtend langs komt om mijn sokken aan te doen. Wanneer ik een belangrijke afspraak heb, dan komen ze op een specifieke tijd. Op gewone dagen is het altijd een beetje afwachten, maar wanneer je zorgbehoevend bent, dan kijk je niet op een uurtje. Het kan zomaar zijn dat degene die vóór jou verzorgd wordt uit zijn bed is gevallen. Dat soort dingen gebeuren en dan lopen ze alweer uit schema. Voor mensen die heel regelmatig hebben geleefd is dat wellicht lastig. Ik heb nooit regelmatig geleefd, dus ik lig er niet wakker van.”

Zoals je geleefd hebt, word je oud, dat is een belangrijk iets om te weten.

Dinsdag

„Ik heb heel prettig contact met de mensen die mij helpen. Met de hulp van de wijkverpleging kan ik in mijn eigen huis blijven wonen, daar ben ik heel blij mee. Ik ben heel tevreden over de zorg die ik nu krijg. Er zijn erg veel initiatieven waar ik mij bij aan kan sluiten, maar ik ben bevoorrecht, ook omdat ik financieel sommige zorg kan permitteren. Vandaag kwam Marlies mij helpen. Ik had haar niet eerder gezien, maar dat maakt niet uit. In een map dragen ze altijd alle informatie aan elkaar over. Nadat ze binnenkwam hebben we kort een praatje gemaakt. Ik had mijn kleding van de dag al klaargelegd in de badkamer, want Marlies kwam mij helpen met douchen. Ik kan niet bij mijn voeten en mijn rug en dat wordt dan even gedaan. Ze hielp mij bij het afdrogen en aankleden.”

„Bij het douchen en aankleden wil ik soms te snel alles doen, maar de dames van de wijkverpleging letten erop dat ik dat niet doe, want multi-tasken gaat niet echt meer. Ik leer veel van ze.
Dat iemand mij helpt met douchen is alleen maar fijn, niet vreemd. Dat soort gevoelens van schaamte heb je niet meer wanneer je eenmaal in een ziekenhuis hebt gelegen, zeker niet wanneer je ooit bevallen bent.”

Woensdag

Nederland, Leusden, Kleinzoon Laurens komt langs bij zijn oma, de 89-jarige Jenny Schneider van Egten in Leusden. Hij helpt haar om haar televisie weer goed in te stellen. Fotografie: Ilvy Njiokiktjien
Njiokiktjien

„Mijn jongste kleinzoon Laurens komt af en toe langs, vooral om te helpen met technische dingen, zoals het bedienen van de televisie. Dan heb ik een verkeerd knopje ingedrukt op de afstandsbediening en dan wil de televisie niet meer aan. Dan komt hij altijd even kijken, maar dat zal minder worden.”

„Hij woonde tot voor kort heel dichtbij, in Leusden, maar hij gaat naar Utrecht toe. Hij zal vast nog langskomen hoor, maar het zal wel wat minder worden. Ik wil ook niet te veel leunen op familie, mantelzorg kan je niet verplichten. Je kan nooit zeggen: ‘het moet’. Het is fijn om familie in de buurt te hebben, zeker als je ouder wordt. ‘Oud worden is verplicht, volwassen worden is een keuze’, dat is mijn motto.”

Donderdag

„Mijn kleindochter Maïté is gediplomeerd verpleegkundige. Ze heeft mij geholpen met het aantrekken van mijn kousen en ze heeft wat druppels in mijn oog gedaan. Ze doet het op zo’n vakmatige manier. Maïté is ook een aantal keer mee geweest naar doktersbezoeken. Ze stelt daar kritische vragen, dat is ontzettend fijn. Zij vindt het fijn om mee te gaan en ik vind het erg leuk dat ze mij vergezelt.”

„Wat mij eerder opgevallen was in het ziekenhuis, toen ik daar was voor mijn gebroken knie, is dat de arts niet tegen mij sprak, maar over mijn hoofd heen met mijn dochters. Dat vind ik onacceptabel. Ik ben wel oud, maar ik had alleen maar een gebroken knieschijf, verder ben ik er mentaal nog. De chirurg had niet gezien dat er aan die knieschijf nog een vrouw vast zit, die altijd zelfstandig heeft geleefd. Dat was hem ontgaan en dat vind ik gek.”

Vrijdag

„Mijn hulp in de huishouding, Fely, komt eens in de week. Ze komt eigenlijk vanwege de hoekjes waar ik niet meer bij kan. Het is belangrijk dat dingen eens goed gepoetst worden. Ik kan sinds het breken van mijn knie niet meer goed bukken, dus schoonmaken gaat gewoon niet meer zo precies. Ik ben ontzettend blij met haar. Ze verschoont mijn bed, eigenlijk doet ze alle dingen die ik niet meer zo goed zelfstandig kan. Mijn zelfstandigheid is erg belangrijk voor mij, ik denk dat dat voor veel ouderen zo is, maar sommige dingen moet je op den duur uit handen geven, wanneer het echt niet meer lukt.”

Nederland, Leusden, Hulp in de huishouding Fely, helpt de 89-jarige Jenny Schneider van Egten bij het schoonhouden en netjes houden van het huis. Fotografie: Ilvy Njiokiktjien

 

Zaterdag

„Mijn dochter Hermine komt langs om met mij te wandelen, samen met haar hond Momo. We lopen dan wat in de buurt, even een frisse neus halen.”

„Ik heb drie dochters, een kleinzoon en kleindochter die in de buurt wonen. Zij zijn degenen die mij altijd helpen. Mijn dochters hebben een druk eigen leven, dus ik zou niet bij hen in willen wonen. In mijn ogen is dat niet wenselijk. Ik zal geen beroep op ze doen als dat niet nodig is. We kunnen heel veel lachen met elkaar, maar ik heb natuurlijk ook de eigenaardigheden van mijn generatie. Ik ben wel erg onafhankelijk en vind het prettig hoe ik nu woon.”

Zondag

„Wanneer ik buiten mijn eigen regio reis kan ik gebruik maken van Valys, een taxi voor mensen met een mobiliteitsbeperking. Voorheen ging ik altijd met mijn eigen auto, bijvoorbeeld naar symposia, maar daar ben ik met 85 jaar mee gestopt. Het is jammer dat dat soort dingen niet meer kunnen, maar ik ben blij dat er aanvullende voorzieningen zijn.”

„De taxichauffeur van Valys die mij vanochtend ophaalde om naar het koor in Utrecht te gaan, was een half uur te vroeg. Je kan dan zeggen: ‘Ze zijn er nooit op de juiste tijd’, maar dat systeem gaat over heel veel schijven. Ik leg mij bij dat soort dingen neer. Het belangrijkste was dat ik in Utrecht aankwam bij het koor waar ik zing.”

„De chauffeur heeft mij tot in het gebouw gebracht. Ik had in de auto ook leuke gesprekken met hem, over zijn vrouw en over andere dagelijkse dingen. Bij het koor zingt ook mijn dochter Mirjam. Ik had die ochtend geen sokken aangekregen, ik had de thuishulp afgebeld. Mirjam heeft dus bij het koor mijn sokken aangetrokken. Je moet inventief en geduldig zijn op deze leeftijd.”

Mijn zelfstandigheid is erg belangrijk voor mij.

    • Ilvy Njiokiktjien